عفو بینالملل با هشدار درباره «ابعاد گسترده سرکوب جاری» معترضان در سنندج اعلام کرد گزارشهای دریافت شده حاکی از استفاده نیروهای امنیتی از سلاح گرم و شلیک مکرر گاز اشکآور، از جمله به خانههای مردم است.
سیما ثابت، مجری ایران اینترنشنال، با تشریح وضعیت سرکوب مرگبار و خونبار مردم ایران در خیزش خود علیه جمهوری اسلامی به دست نیروهای امنیتی، از جامعه جهانی خواست که با صدور یک قطعنامه، با مردم ایران اعلام همبستگی کند.
ثابت روز دوشنبه در یک سخنرانی در نشست کمیته حقوق بشر پارلمان اروپا درباره سرکوب خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی گفت: «در شهر سنندج اتفاقاتی که در حال وقوع است اشک به چشممان من آورده است.»
او افزود: «در تمام شب گذشته تظاهرات و زد و خوردهای خیابانی و مسلحانه صورت گرفته بین مردم و نیروهای امنیتی و قتل عامی به دست نیروهای امنیتی انجام شده است.»
ثابت با اشاره به این که «مردم ایران جان خود را مقابل گلولههای این رژیم قرار دادند»، خواستار تلاش برای پایان دادن به «جنایتهای» جمهوری اسلامی در سرکوب خیزش سراسری شد.
این مجری ایران اینترنشنال گفت که ملت ایران در ۴۳ سال گذشته نتوانسته نماینده واقعی خود را به جامعه جهانی معرفی کند و خواهان زندگی، آزادی، کرامت و حقوق انسانی خود است، اما رژیم جاری در ایران جوابی به این خواستهها جز شکنجه، تیراندازی و قتل عام نداده است.
او با اشاره به عکسهایی از سرکوب مردم ایران که در رسانههای اجتماعی منتشر شده، افزود که ماموران حکومت ایران کودکان را زیر ضربات باتون خود گرفتند و ویدئویی وجود دارد که نشان میدهد ماموران حتی یک زن حامله را هم کتک میزنند و روی زمین میکشند.
ثابت همچنین گفت که خبرنگاران در روزهای اخیر تمام تلاش خود را برای انتشار اخبار خیزش سراسری در ایران انجام دادهاند. او گفت: «امروز دانشآموزان و در کنار آنها معلمان و مردم عادی در ایران اعتراض میکنند.»
او با اشاره به حضور گسترده نوجوانان و جوانان در اعتراضات ایران تاکید کرد امروز میانگین سن معترضان ایرانی علیه رژیم به زیر شانزده سال رسیده است.
او گفت: «خانواده شجاع مهسا امینی در مقابل دروغهای حکومت ایران میایستند و واقعیتها را با ملت ایران در میان میگذارند. آنها به من گفتند هنوز تحت فشارند.»
ثابت در نشست کمیته حقوق بشر پارلمان اروپا ادامه داد: «ما از جامعه جهانی میخواهیم که با صدور یک قطعنامه و حمایت و همبستگی بینالمللی از اعتراضات ملت ایران، پشتیبانی خود را با آنان نشان دهند.»
او افزود: «ما در ایران دولتی داریم که به رفاه مردم توجه ندارد. باید کاری کرد که دولت ایران فکر نکند میتواند مردم را در خیابان بکشد.»
او تاکید کرد: «جمعه گذشته در زاهدان یک قتلعام صورت گرفته است و تا جایی که ما میدانیم ۱۸۵ نفر در اعتراضات ایران کشته شدهاند که ۹۰ نفر آنان پس از برگزاری نمازجمعه طی چند ساعت در زاهدان قتل عام شدند.»
مجری ایران اینترنشنال همچنین در سخنرانی خود به بازداشت شهروندان اروپایی در ایران اشاره کرد و آن را نوعی گروگانگیری خواند که باید به شکل مناسب با آن برخورد شود.
بریتانیا اعلام کرد گشت ارشاد را به دلیل «چندین دهه تهدید به بازداشت و خشونت» علیه زنان ایرانی «برای کنترل پوشش و نحوه رفتار آنها در بیرون از خانه» تحریم کرده است. پنج فرمانده انتظامی و بسیج نیز به فهرست تحریمهای بریتانیا اضافه شدند.
وزارت خارجه بریتانیا روز دوشنبه ۱۸ مهر اعلام کرد تحریمهایی را علیه کلیت پلیس امنیت اخلاقی موسوم به «گشت ارشاد»، محمد رستمی چشمه گچی رییس این نیرو و همچنین حاج احمد میرزایی رییس شاخه تهران گشت ارشاد وضع کرده است.
بریتانیا همچنین با اشاره به این که مرگ مهسا امینی در بازداشگاه گشت ارشاد و اعتراضات پس از آن «جهان را شوکه کرد»، تحریمهایی را علیه سه مقام ارشد سیاسی و امنیتی دیگر جمهوری اسلامی «به دلیل ارتکاب نقض جدی حقوق بشر» اعلام کرد.
غلامرضا سلیمانی رییس نیروی بسیج سپاه پاسداران،حسن کرمی فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی ناجا و حسین اشتری فرمانده کل نیروی انتظامی، این افراد تحریم شده هستند.
در بیانیهای که از سوی بریتانیا منتشر شده، تاکید شده است: «نیروی بسیج، یگان ویژه ناجا و پلیس ایران در سطح وسیعتر نقشی محوری در سرکوب اعتراضات در سراسر ایران در هفتههای اخیر و همچنین اعتراضات مربوط به بهای سوخت در سال ۲۰۱۹ داشتهاند.»
دولت لندن همچنین به گزارشها مبنی بر استفاده از گلوله جنگی علیه معترضان در ایران اشاره کرد و نوشت «دانشجویان توسط ماموران امنیتی در دانشگاه شریف محاصره شدند، و همچنین گزارشهای دیگری از دفن اجساد معترض کشته شده توسط سرویسهای امنیتی بدون اطلاع خانوادههای آنها منتشر شده است.»
جیمز کلورلی وزیر خارجه بریتانیا نیز گفت: «بریتانیا در کنار مردم ایران میایستد، مردمی که شجاعانه خواهان پاسخگویی حکومت و احترام به حقوق اساسی بشری خود هستند.»
او افزود: «این تحریمها پیام روشنی را به مقامات ایران میرساند؛ اینکه ما شما را به خاطر سرکوب زنان و دختران و خشونت تکاندهندهای که بر مردم خود روا داشتهاید، مسئول میدانیم.»
بر اساس این تحریمها، افراد تحریمشده نمیتوانند به بریتانیا سفر کنند و هر یک از داراییهای آنها که در بریتانیا موجود باشد، یا توسط افراد بریتانیایی در هر جا نگهداری شود مسدود خواهد شد.
پیشتر بریتانیا با احضار کاردار ایران در لندن، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات توسط مقامات جمهوری اسلامی را محکوم کرده بود.
همچنین پیشتر گشت ارشاد و برخی دیگر از فرماندهان نظامی و امنیتی از سوی آمریکا و کانادا تحریم شدهاند.
در حالی که تعدادی از کشورهای غربی نسبت به سفر شهروندانشان به ایران هشدار دادهاند و برخی تورهای گردشگری به مقصد ایران لغو شده، ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گردشگران خارجی را تهدید کرد و گفت بررسیها درباره «نقش شهروندان خارجی در تحولات اخیر» در حال انجام است.
کنعانی روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود گفت: «شهروندان خارجی که با هر دلیلی در شرایط کنونی در جمهوری اسلامی ایران در حال سفر هستند پایبند به قوانین و مقررات باشند و به موضوعاتی که اساسا در حیطه مسافرت عادی شهروند خارجی نیست ورود نکنند.»
روز یکشنبه خبرگزاری تسنیم به نقل از یک مقام صنفی در حوزه گردشگری از لغو تورهای گردشگری برخی کشورها به ایران به دلیل وقوع خیزش سراسری در ایران خبر داد.
این در حالی است که به تازگی جمهوری اسلامی چند گردشگر خارجی را با اتهام مشارکت یا تحریک مردم در خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی بازداشت کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی افزود: «ایران برای سفر گردشگری و تجاری همه شهروندان خارجی کشور امنی است و در این زمینه کسی متعرض آنها نخواهد شد.»
جمهوری اسلامی در جریان این خیزش سراسری بارها عوامل خارجی را به دامن زدن به اعتراضات متهم کرده و هفته گذشته اعلام کرد ۹ تبعه خارجی - از جمله فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، لهستانی و هلندی - دستگیر شدهاند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در این باره گفت اطلاعات درباره بازداشتشدگان «مربوط به حوزه بنده نیست و قبلا از سوی مراجع ذیربط اعلام شده است و این مراجع به طریق اولا در این زمینه اقدام خواهند کرد.»
او بار دیگر اتهامهای مطرح شده علیه این افراد را تکرار کرد و افزود: «چیزی که اعلام شد نقش داشتن برخی از شهروندان خارجی در تحولات اخیر داخلی ایران و اقدامات غیرقانونی است که نباید مرتکب میشدند. در این زمینه بررسیها صورت گرفته و در حال صورت گرفتن است.»
همچنین صداوسیما در روزهای اخیر فیلمی را با عنوان «داستان یک ماموریت» منتشر کرد که در آن تصاویر جدیدی از «اعترافات اجباری» سسیل کوهلر و همسرش ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی زندانی در ایران پخش میشود.
وزارت امور خارجه فرانسه روز پنجشنبه ۱۴ مهر پخش اعترافات اجباری دو شهروند فرانسوی زندانی در ایران را «صحنهسازی وقیحانه، نفرتانگیز، غیرقابل قبول و خلاف حقوق بینالملل» خواند که «بدترین رژیمهای دیکتاتوری» انجام میدهند.
فرانسه همچنین همراه با برخی دیگر از کشورها از جمله، هلند، آلمان و کانادا از شهروندان خود خواستهاند به دلیل خطر بازداشت خودسرانه از سوی جمهوری اسلامی، به ایران سفر نکنند.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین درباره گزارشها از به تعویق افتادن ویزای شنگن توسط برخی از سفارتخانههای اروپایی، گفت: «اگر این صحت داشته باشد، این اقدام محدود کننده قابل قبول نیست.»
نسرین شاکرمی، مادر نیکا شاکرمی، بار دیگر روایتهای ارائه شده از سوی حکومت درباره کشته شدن دخترش را رد کرد و گفت این معترض شانزده ساله «در تجمعات اعتراضی اخیرکشته شده» و فیلم منتشرشده از سوی صداوسیما در این باره «مربوط به نیکا نیست.»
نسرین شاکرمی روز دوشنبه ۱۸ مهر به اعتمادآنلاین گفت: «به نظرم شواهدی هم در این زمینه وجود دارد. میخواهم ابهامات پرونده فرزندم بررسی شود و کسانی که مسوول این حادثه تلخ هستند، مسوولیتخود را بپذیرند. میخواهم ابهامات پرونده نیکا بدون اعمال فشار و به صورت شفاف بررسی شود.»
او درباره شواهد خودش از حضور نیکا در اعتراضات افزود: «بارها با نیکا تماس تلفنی داشتم، این مدارک و اسناد وجود دارد... به من میگفت که در فلان منطقه در تجمعات حضور دارد. سر و صداهای پیرامونی تماس نیز حاکی از حضور نیکا در تجمعات بود. سر و صداهایی که نشان میداد ماموران به سمت بچهها آمدهاند و آنها فرار میکنند.»
مادر نیکا درباره موقعیت نیکا در زمان حمله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی گفت: «در تماسهایی که نیکا با من داشت، میگفت اغلب در تجمعات نزدیک به میدان انقلاب، بلوار کشاورز و خیابان ولیعصر حضور دارد.»
خانم شاکرمی همچنین بار دیگر بر اقدام حکومت برای خاکسپاری پیکر نیکا بدون اجازه خانوادهاش تاکید کرد و گفت: «بدون اجازه خانواده ما چه خانواده خودم و چه خانواده پدر نیکا، پیکر او را در روستای دورافتادهای در لرستان به خاک سپردهاند. این روستا بسیار دورافتاده است و برای من بسیار دشوار است که برای دیدار با آرامگاه دخترم به این منطقه دورافتاده بروم. در حالی که این حق من است که محل دفن دخترم را انتخاب کنم و در کنارش زاری کنم و با او سخن بگویم.»
مادر نیکا درباره دلیل دفن پیکر دختر در یک روستای دورافتاده نیز گفت جمهوری اسلامی نگران بود «دفن پیکر در خرمآباد سر و صدای زیادی به راه اندازد و این موضوع را خطرناک میدانستند.»
او همچنین درباره فیلمی که از سوی صداوسیما و خبرگزاری حکومتی منتسب به نیکا منتشر شده، گفت: «هیچکس نمیتواند ثابت کند که این تصویر نیکا بوده است. سایهای در دوربینهای ثبت شده، دختری که ماسکی در صورت دارد و هیچ شفافیتی در این تصاویر دیده نمیشود. معتقدم این تصاویر مربوط به نیکا نیست.»
او در مقابل گفت دختر نوجوان حاضر در اعتراضات در فیلمهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، نیکا است.
پیشتر پخش اعترافات اجباری خاله (آتش شاکرمی) و دایی نیکا شاکرمی در قالب یک گزارش در شامگاه دوشنبه از بخش خبری ۲۰:۳۰ شبکه دوم صداوسیما، همراه با انتشار این فیلم واکنشهای گستردهای به دنبال داشته است.
سازمان حقوق بشر ایران روز چهارشنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۱ با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «ادعای پر از تناقض مقامهای جمهوری اسلامی درباره نحوه کشتهشدن نیکا شاکرمی که بر مبنای پخش فیلمهای مُقطّع و ناقص همراه با اعتراف تلویزیونی نزدیکان او، تحت فشارهای امنیتی مطرح شده، پذیرفتنی نیست.»
در گزارشی که در این بخش خبری پخش شد بار دیگر ادعا شد که جان باختن نیکا شاکرمی بر اثر سقوط از بلندی بوده است.
در این گزارش همچنین ویدیویی پخش شد که از یک دوربین مداربسته ضبط شده و پیشتر از سوی خبرگزاریهای نزدیک به سپاه پاسداران منتشر شده بود.
مقامهای جمهوری اسلامی مدعیاند نیکا شاکرمی وارد یک «ساختمان نیمهکاره» شده بوده در صورتی که بر اساس تصاویر منتشر شده، این نوجوان جانباخته، وارد کوچهای میشود که ساختمانهای آن نیمهکاره نیستند و مسکونی هستند.
مادر نیکا همچنین درباره پیگیریهای قضایی درباره کشته شدن دخترش گفت: «من و سایر افراد خانواده، امیدی به تحقق مطالباتمان از این طریق نداریم.»
مادر نیکا همچنین ادعای خبرگزاریهای سپاه پاسداران درباره افسرده بودن دختر را رد کرد و گفت: «نیکا نه تنها افسرده نبود بلکه به اطرافیان خود هم روحیه میداد. نیکا دختری جسور و نترس بود و فکر میکنم همین جسارتش نهایتا منجر به مرگش شده است.»
پیشتر و در پی پخش اعترافات اجباری خاله و دایی بازداشتشده نیکا شاکرمی، نسرین شاکرمی، مادر این معترض ۱۶ ساله، در پیامی ویدیویی به رادیو فردا اعلام کرد برادر و خواهرش مجبور به اعترافات دروغین شدهاند و دخترش نیکا، در همان تظاهرات روز ۲۹ شهریور در تهران، به دست ماموران امنیتی کشته شده است.
خانم شاکرمی گفت نیکا روز ۲۹ شهریور در تظاهرات کشته و جنازهاش همان روز به سردخانه کهریزک تحویل داده شد.
او در این پیام ویدیویی از تهدیدها و فشارهای امنیتی گفت و اینکه تحت فشار است تا روایت و سناریوی حکومت را درباره جان باختن دخترش تکرار کند.
بر اساس اعلام سازمان حقوق بشر ایران، جمهوری اسلامی تاکنون حدود بیست معترض زیر هجده سال را در جریان سرکوب خیزش سراسری کنونی کشته است.
روز یکشنبه خاله نیکا شاکرمی، در پستی اینستاگرامی از آزادی خود خبر داد و از مردم قدردانی کرد. وی گفت: «ما به زنده نگاه داشتن راستی و زیبایی ادامه می دهیم.»
در پی تداوم خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، کارگران پروژهای شاغل در پتروشیمی بوشهر واقع در عسلویه، در جنوب ایران، اعتصاب کردند و دست به تجمع زدند.
شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت در بیانیهای خطاب به همکاران خود در همه پالایشگاهها و پتروشیمیها در سکوهای نفتی و بخش حفاری اعلام کرد: «اکنون زمان آن رسیده تا به طور گستردهای دست به اعتراض زده و خود را آماده اعتصابات سراسری و کمرشکن نماییم.»
پیشتر ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال نشان میداد کارگران اعتصابی پتروشیمی عسلویه از ساعات اولیه صبح دوشنبه در جادهها لاستیک آتش زدهاند.
همچنین این کارگران شعارهایی از جمله مرگ بر دیکتاتور سر میدهند.
پیشتر شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت با انتشار بیانیهای هشدار داده بود که اگر جمهوری اسلامی به سرکوب مرگبار خیزش سراسری پایان ندهد، این کارگران اعتصاب خواهند کرد.
این شورا در روز چهارم مهر نوشت: «ما کارگران نفت هشدار میدهیم که در صورتیکه به بازداشتها، به کشتار مردم و سرکوبگری ها و اذیت و آزار زنان بخاطر حجاب پایان داده نشود، و سرکوب مردم پایان نیابد، ساکت نخواهیم ماند. همصدا با همه مردم ما نیز دست به اعتراض خواهیم زد و کار را تعطیل خواهیم کرد.»
پس از این هشدار، بخشی از کارکنان رسمی صنعت نفت نیز با انتشار بیانیه مشابهی خطاب به حکومت نوشتند: «اخطار میدهیم که اگر سرکوبگریها ادامه یابد، اگر همه دستگیرشدگان آزاد نشوند، اگر به فضای پادیگانی در خیابانها و در شهرها و در محیط های کارمان پایان داده نشود دست از کار خواهیم کشید و این بار با خانوادههایمان و همراه مردم تجمع خواهیم کرد.»
خیزش سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی وارد هفته چهارم خود شده و بنا بر گزارش سازمانهای حقوق بشری تاکنون دستکم صد و هشتاد و پنج معترض در این اعتراضات جان خود را از دست دادهاند.