محمدجواد حاج علی اکبری، امام جمعه موقت تهران، حجاب را «یک ارزش بزرگ» خواند و گفت: «ما برای این ارزش بزرگ جان خود را گذاشتیم.» او در ادامه از دستگاه قضایی و قانونگذار خواست نسبت به حجاب زنان در کشور «سختگیرانه» قانونگذاری کنند.
شاهزاده رضا پهلوی سرکوب شدید معترضان در زاهدان را از سوی جمهوری اسلامی «جمعه خونین زاهدان» خواند. کشتاری که روز جمعه هشتم مهر در پی تجمع مردم زاهدان برای اعتراض به «قتل حکومتی» مهسا امینی و تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر ۱۵ ساله رخ داد.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به قتل شهروندان بلوچ در روز جمعه در توییتر خود نوشت: «این جنایتها تنها سرعت سرنگونی این رژیم را شدت خواهد بخشید. ملت متحد ایران، انقلاب ملی خود را تا رسیدن به یک ایران سکولار، آزاد و آباد ادامه خواهد داد.»
امروز و بعد از نماز جمعه زاهدان، شماری از شهروندان این شهر در اعتراض به «قتل حکومتی» مهسا امینی و همچنین تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر ۱۵ ساله، تجمع اعتراضی برگزار کردند اما نیروهای امنیتی به سوی معترضان تیراندازی کردند.
خبرگزاری ایرنا در گزارشی با اشاره به تلفات اعتراضات خونین زاهدان، نوشت: «بیش از ۱۵ نفر زخمی شدهاند و شاهدان عینی هم گفتهاند ۱۹ نفر کشته شدهاند ولی آمار رسمی تاکنون در این زمینه منتشر نشده است.»
پیش از این، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داده بود در درگیریهای جمعه در سیستان و بلوچستان، دستکم دو نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند اما معاون فرماندهی انتظامی استان سیستان و بلوچستان گزارشها درباره کشته شدن شهروندان در اعتراضات زاهدان را «شایعه» خواند.
با این حال برخی منابع از جمله حساب توییتری ۱۵۰۰ تصویر، تعداد کشتههای زاهدان را ۳۶ تن اعلام کردهاند.
بر اساس این گزارشها بیش از ۵۰ تن در سرکوب خشونتآمیز نیروهای امنیتی مجروح شدهاند که تعدادی از آنها را زنان و کودکان تشکیل میدهند.
ویدیوهای ارسالی از زاهدان نشان میدهند ماموران امنیتی در واکنش به تجمع مردم اقدام به تیراندازی کردند.
معترضان به سمت ساختمان یک کلانتری سنگ پرتاب کردند و یک خودروی نیروهای امنیتی به آتش کشیده شد.
همچنین در تصاویر منتشر شده از زاهدان، دود غلیظی در نقاطی از آسمان این شهر قابل مشاهده بود.
از سوی دیگر نتبلاکس قطع اینترنت منطقهای در زاهدان را تایید کرد.
پیش از این گزارشهای منتشر شده حاکی از آن بود که دسترسی به اینترنت در زاهدان با اختلال شدید و قطع برخی اپراتورها همراه است.
پیش از قطع اینترنت زاهدان اما تصاویری از این شهر منتشر شد که نشان میداد شماری از مجروحان و زخمیهای سرکوب اعتراضات به بیمارستان منتقل شدهاند.
گزارشها حاکی از تیراندازی و سرکوب خشونتآمیز در این شهر است.
بر اساس گفته تعدادی از شهروندان، اگرچه نیروهای جمهوری اسلامی در زاهدان با سلاحهای سنگین به مردم حمله کردهاند اما همچنان قسمتهای زیادی از جمله کلانتری شیرآباد و کلانتری ۱۶ این شهر در دست مردم است.
مولوی عبدالحمید، امامجمعه اهل سنت زاهدان اما در میانه اعتراضات مردمی و حمله نیروهای امنیتی به آنها، خواستار برخورد با معترضان در این شهر شد.
شورای تامین استان سیستان و بلوچستان هم در اطلاعیهای ضمن اشاره به درگیری رخ داده در زاهدان، از مردم خواست تا از نزدیک شدن به اماکن و محلهای تجمع خودداری کنند.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی از بازداشت ۹ نفر از اتباع آلمان، لهستان، ایتالیا، فرانسه، هلند و سوئد در ایران خبر داد. این بیانیه همچنین سفارتخانههای چند کشور در ایران را به دست داشتن در تظاهرات و اعتراضات گسترده مردم ایران که در شهرهای مختلف در جریان است، متهم کرد.
وزارت اطلاعات در بیانیهای که شامگاه هشتم مهر منتشر کرد، آورده است: «۹ تبعه بیگانه از اتباع آلمان، لهستان، ایتالیا، فرانسه، هلند، سوئد و ... در صحنه اغتشاشات یا در پشت صحنههای توطئه بازداشت شدند.»
این بیانیه همچنین سفارتخانههای چند کشور در ایران را به دست داشتن در تظاهرات گسترده مردم متهم کرده و نوشته است: «ضمن زیر نظر داشتن سفارتخانههایی که عوامل آنها کوچکترین دخالت یا ورودی به صحن اغتشاشات داشتند، تذکر لازم به شکل مقتضی به دیپلماتهای ذیربط داده شد. منجمله سفارتهای آلمان، فرانسه، انگلیس، سوئد و ....»
وزارت اطلاعات در بیانیه خود که با عنوان «تبیین حوادث روزهای اخیر در برخی نقاط کشور» منتشر شده، مدعی است تظاهرات گسترده مردم ایران «پوستهای آشکار و محسوس و لایههای پنهان متعددی در پشت صحنههای خود» داشته است.
این وزارتخانه در شرح «بخشی از کشفیات و دستگیریهای صحنه و پشت صحنه» اعتراضات سراسری از بازداشت «۴۹ نفر از عوامل و مرتبطین گروهک منافقین»، «بازداشت ۷۷ نفر از عوامل گروهکی کردستان»، «دستگیری پنج عضو گروهکهای تکفیری تروریستی همراه با ۳۶ کیلوگرم مواد منفجره»، «بازداشت سه نفر از سران بهائیت و دو نفر از تیم رسانهای آنها»، «بازداشت ۹۲ نفر از وابستگان رژیم منحوس پهلوی و از سلطنتطلبان نشاندار»، «شناسایی و بازداشت عناصر مرتبط با رسانههای بیگانه در تهران و استانهای مختلف کشور»، «شناسایی و بازداشت ۲۸ نفر از اراذل و اوباش» و «کشف و ضبط تعدادی کلت کمری، انواع مسلسل، فشنگهای مربوطه و تفنگهای ساچمهزن» خبر داده است.
صدور این اطلاعیه رسمی در حالی است که پیش از این، روزنامه انگلیسی تهران تایمز وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، ادعا کرده بود سفارتهای چهار کشور اروپایی و یک کشور آسیایی در اعتراضات سراسری در ایران نقش دارند.
تهران تایمز مدعی شده بود سفارت آلمان در تهران به عنوان «مرکز هماهنگی» سایر سفارتخانههای اروپایی در تهران ایفای نقش کرده و خانواده مهسا امینی را تشویق کرده است که «علیه نیروی انتظامی صحبت کنند» و با رسانههای خارجی تماس بگیرند تا «مرگ مهسا امینی را در اخبار نگه دارند.»
این روزنامه، بدون اشاره به تعداد مدعی شد که شماری از اتباع هلندی هم در اعتراضات سراسری بازداشت شدهاند.
در روزهای گذشته نیز مقامهای جمهوری اسلامی اعتراضات را به کشورهای خارجی نسبت دادند. از جمله محسن منصوری، استاندار تهران، گفت: «در مسائل اخیر تهران، ردپای مداخله برخی از سفارتخانهها و سرویسهای خارجی به وضوح مشاهده میشود.»
او همچنین بدون اشاره دقیق و مشخص، از بازداشت «تبعههایی از سه کشور خارجی» خبر داده بود.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی روز جمعه در بیانیه خود این ادعاها را تایید کرد و مدعی افزایش و آشکارسازی «حمایت مقامات آمریکایی، اروپایی و سلبریتیهای آنها از آشوبگران» شد.
مقامات جمهوری اسلامی پیش از این بارها اعتراضات مردمی در ایران را به کشورهای خارجی نسبت دادهاند. از جمله پس از اعتراضات سال ۸۸ در ایران ۹ نفر از کارمندان ایرانی سفارت بریتانیا با چنین اتهاماتی بازداشت شدند.
همزمان با فراخوانها برای تظاهرات بزرگ در روز شنبه اول اکتبر در شهرهای مختلف جهان، شورای مدیریت گذار همراه با برخی دیگر از شوراها، نهادها، انجمنها و گروهها، در بیانیهای خواستار آغاز اعتصاب سراسری از این روز (نهم مهر) برای حمایت از خیزش سراسری مردم ایران شد.
این شورا از همه اقشار و گروههای اجتماعی از جمله کارگران، معلمان، کسبه و بازاریان خواست با دست زدن به اعتصاب سراسری از روز شنبه نهم مهر، «به یاری جوانان ایران» بشتابند.
در این اطلاعیه تاکید شده است: «اعتصاب را آغاز کنیم تا پشتوانه اعتراضات باشد. مبارزه و نافرمانی مدنی زنان و مردان ایران برای رسیدن به آزادی بر حق است و شکستناپذیر.»
این شورا تاکید کرد که «ترکها، کردها، بلوچها، اعراب و ترکمنان ایرانی» با کنسرت ملی برای نجات ایران همآوا شدهاند.
پیش از این، کارگران پیمانی و رسمی شاغل در بخشهای عملیاتی صنعت نفت ایران نیز با انتشار بیانیهای به حکومت هشدار دادند اگر به تلاش برای سرکوب ادامه دهد و همه دستگیرشدگان آزاد نشوند، دست از کار خواهند کشید و همراه با خانوادههایشان، تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
همچنین روز سهشنبه پنجم مهر، شش سازمان جمهوریخواه دموکرات ضمن اعلام حمایت کامل از اعتصاب معلمان و دانشآموزان، کارگران، کسبه و بازار، استادان و دانشجویان را فرا خواندند تا «در همگامی با معترضانی که هر روز و هر شب در شهرها و در هر کوی و برزن سنگر خیابان را با جانفشانی حفظ کردهاند»، با اعتصاب همراه شوند.
در همین حال فراخوانهای متعددی برای برگزاری تظاهرات بزرگ روز شنبه در سراسر جهان و در مقابل دانشگاههای تهران منتشر شده است.
از جمله شاهزاده رضا پهلوی در پیامی اعلام کرد: «ایرانیان با شرکت در راهپیماییهای آزادی که اول اکتبر در سراسر جهان برگزار میشود و از راه تماس با نمایندگانشان، میتوانند به هممیهنان در ایران کمک کنند. متحدانه به جهان یادآوری کنیم که قلب انقلاب ایران میتپد و ایرانیان تنها وقتی آرام میگیرند که رژیم برود.»
روز شنبه به دعوت انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی تجمع هماهنگ ایرانیان در بیش از ۱۲۰ شهر بزرگ و کوچک جهان برگزار خواهد شد.
در همین حال هشت تشکل سیاسی-مدنی آذربایجان از جمله «مرکز مطالعاتی تبریز» و «اتحاد دمکراتیک آذربایجان – بیرلیک» برای گسترش جنبش اعتراضی در «آذربایجان و سایر مناطق ایران» در روز شنبه فراخوان دادند.
واکنشهای مقامات اروپایی به کشته شدن مهسا امینی هنگام نگهداری در مقر پلیس امنیت اخلاقی پس از بازداشت از سوی گشت ارشاد و همچنین سرکوب خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، همچنان ادامه دارد.
شماری از نمایندگان احزاب مختلف آلمان ضمن اعلام همبستگی با خانواده مهسا امینی و معترضان در ایران، بر لزوم اقدامات لازم علیه مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کردند.
با وجود فراخوانده شدن سفیر ایران در برلین به وزارت امور خارجه آلمان، امید نوریپور، رییس حزب سبز آلمان به ایراناینترنشنال گفت: «این اشتباه است که کشورهای اروپایی پشت برجام و مذاکرات هستهای پنهان شوند و به نقض حقوق بشر در ایران نپردازند.»
آنالنا بئربوک، وزیر امور خارجه آلمان نیز گفت تمام تلاش خود را برای اعمال تحریمهای اتحادیه اروپا علیه کسانی که زنان را در ایران سرکوب میکنند، انجام میدهد.
بئربوک روز پنجشنبه هفتم مهر در پارلمان فدرال آلمان گفت: «مقامهای ایران باید فورا به رفتار خشونتآمیز خود با معترضان پایان دهند.»
همچنین وزارت امور خارجه آلمان ضمن بهروزرسانی اطلاعات سفر به کشورهای مختلف به اتباع خود و نیز اتباع ایرانی دارای پاسپورت آلمان هشدار داد درباره سفر به ایران احتیاط کنند و در تنها صورت ضرورت، این سفرها انجام شود.
در هشدار وزارت امور خارجه آلمان آمده است که اتباع آلمانی و دو تابعیتی به هر دلیل ممکن است بازداشت شوند.
همچنین مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از مطرح شدن موضوع ایران در نشست بعدی شورای روابط خارجی این اتحادیه خبر داد و وزیر امور خارجه آلمان هم از اعمال تحریمهای گسترده اروپایی در این نشست گفت.
به گفته برخی سیاستمداران اروپایی اما باید اقدامات بیشتر و سختگیرانهتری در قبال جمهوری اسلامی اتخاذ شود.
دریا صفایی و پیتر د روور، نمایندگان پارلمان بلژیک، پیشنویس قطعنامهای را در پشتیبانی از اعتراضهای مردمی در ایران و در محکومیت سرکوب معترضان تهیه کرده و به پارلمان این کشور ارائه دادند.
در پیشنویس این نمایندگان، حزب فلامان «ان و ا» از مجلس این کشور خواسته است تا صراحتا استفاده دولت ایران را از زور بیش از حد در سرکوب معترضان محکوم کند.
این نمایندگان همچنین از جمهوری اسلامی خواستهاند طبق میثاق بینالمللی مدنی و سیاسی که ایران از امضاکنندگان آن است، به خشونت نظاممند علیه زنان پایان دهد.
در پیشنویس این قطعنامه تاکید شده دولت بلژیک هم در رابطه دوجانبه خود با دولت ایران و هم از طریق اتحادیه اروپا، خواستار آزادی معترضان و بازگرداندن دسترسی به اینترنت و تضمین جریان آزاد اطلاعات شود.
آنها همچنین از دولت این کشور خواستهاند با ارسال پیامی قوی و صریح به ایران و از طریق اتحادیه اروپا به رهبران جمهوری اسلامی، برای آنها روشن کند که سرکوب مردم ایران غیرقابل قبول است.
همچنین هفتهنامه لوپوئن فرانسه در سرمقاله خود در شماره ویژه ۵۰ سالگی، درباره خیزش ایرانیان علیه جمهوری اسلامی نوشت: «شجاعتشان مو بر تن انسان سیخ میکند و نفس مایی را که در ساحل امن نشستهایم در سینه حبس. بگذارید در برابر مهسا امینی سر تعظیم فرود آوریم. دختری که به دلیل آن که حجابش کامل نبود کشته شد. بگذارید به حدیث نجفی که وقتی برای اعتراض آماده میشد با گلوله کشته شد، ادای احترام کنیم.»
خیزش شهریور و مهر ۱۴۰۱ مردم در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد. فعالان محلی در زاهدان پس از اعلام فراخوان گردهمایی در نماز جمعه روز هشتم مهر، از کشته و زخمی شدن تعدادی از نمازگزاران معترض این شهر خبر دادند. پیش از ظهر جمعه نیز تظاهرات گستردهای در اهواز شکل گرفت.
در اردبیل مردم معترض به خیابانها آمدند و شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
به دنبال خیزش سراسری در ایران و همزمان با اعتصابات، گزارشها و تصاویری از برخی شهرها منتشر شده که نشان میدهند ادامه اعتراضهای خیابانی در ایران، از ظهر روز جمعه هشتم مهر آغاز شد و شامگاه جمعه ادامه یافت.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهند معترضان در سقز با تجمع در خیابانها شعارهایی از جمله «زن، زندکی، آزادی» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
مردم معترض در زاهدان به خیابانها آمدند
بر اساس تصاویر منتشر شده از زاهدان، دودی غلیظ نقاطی از آسمان این شهر را در بر گرفته است.
همچنین ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند بر بالای تجمع معترضان در شهر زاهدان، هلیکوپتر به پرواز درآمده است و در تصاویر، صدای شلیک گلوله به گوش میرسد.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که در درگیریهای جمعه در سیستان و بلوچستان، دستکم دو نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند.
منابع محلی اما شمار کشتهشدگان را بیشتر از این تعداد اعلام کردهاند و از جان باختن چندین زن نیز خبر دادهاند.
پیش از این گزارش شده بود شماری از مجروحان و زخمیهای حمله به اعتراضات مردم در زاهدان به بیمارستان منتقل شدهاند.
اما در جریان تجمعات اعتراضی مردم زاهدان، یک خودروی نیروهای امنیتی به آتش کشیده شد.
شورای تامین استان سیستان و بلوچستان در اطلاعیهای ضمن اشاره به درگیری رخداده در زاهدان از مردم خواست تا از نزدیک شدن به مکانها و محلهای تجمع خودداری کنند.
گزارشها حاکی از تیراندازیهای پیوسته و تلاش برای سرکوب خشونتآمیز مردم معترض است.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، «ماموران لباس شخصی» در زاهدان تلاش میکنند معترضان را بازداشت کنند.
امروز و بعد از نماز جمعه، شماری از شهروندان در زاهدان در اعتراض به «قتل حکومتی» مهسا امینی و همچنین تجاوز فرمانده انتظامی چابهار به یک دختر ۱۵ ساله، در زاهدان تجمع اعتراضی برگزار کردند.
گزارشها و ویدیوهای ارسالی از زاهدان نشان میدهند ماموران امنیتی در واکنش به تجمع مردم اقدام به تیراندازی کردند.
مردم اهواز به خیابان آمدند
تجمع اعتراضی مردم در اهواز صبح روز جمعه هشتم مهر از منطقه زیتون این شهر آغاز شده و به مناطق و خیابانهای دیگر نیز سرایت کرده است.
مردم معترض در اهواز با شعار «زن، زندگی، آزادی» به خیابانها آمدهاند و بوق خودروهای خود را به نشانه اعتراض به صدا درآوردهاند.
بر اساس گزارشها، ماموران در اهواز به سمت معترضان در خیابان گاز اشکآور پرتاب کردهاند.
با وجود این، مردم معترض با شعار «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» یکدیگر را تشویق به ادامه اعتراض و حضور در خیابان کردهاند.
تجمع اعتراضی مردم اهواز علاوه بر شعار علیه جمهوری اسلامی، با دست زدن، به صدا درآوردن طبل و هلهله و فریاد اعتراض همراه بوده است.
آغاز تظاهرات خیابانی مردم اردبیل
گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از شکلگیری تجمعات اعتراضی در اردبیل است.
معترضان در خیابانهای اردبیل شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر خامنهای» سر دادهاند.
تجمع در کرمان
بر اساس فیلمهایی که اکانت توییتر ۱۵۰۰ تصویر منتشر کرده است، مردم معترض در میدان آزادی کرمان به خیابان آمده و شعار مرگ بر دیکتاتور سر دادند.
تظاهرات خیابانی در مشهد
حساب توییتری ۱۵۰۰ تصویر با انتشار ویدیویی از آغاز اعتراضات خیابانی مردم در مشهد خبر داد.
در ویدیوهای منتشر شده، مردم مشهد در خیابان شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر میدهند و برخی دیگر بوق خودروهای خود را به نشانه همراهی با اعتراضات و خیزش مردم، به صدا درمیآورند.
اما روز پنجشنبه هفتم مهر ماه نیز شهرهای ایران صحنه حضور معترضانی بود که با شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر خامنهای» و «زن، زندگی، آزادی» به خیابان آمده و مقابل نیروهای امنیتی مقاومت کردند.
تجمعها در شامگاه پنجشنبه در شهرهایی از جمله قم، رشت، تهران، سنندج و مشهد برگزار شد و گزارشهایی هم از تجمعها در شیراز و مسجدسلیمان منتشر شد.
معترضان در قم با آتشزدن سطلهای زباله شعار «توپ تانک فشفشه آخوند باید گم بشه» سر دادند.
در مشهد هم گروهی از مردم در تجمع خیابانی فریاد «مرگ بر دیکتاتور» و «میکشم میکشم هر آنکه خواهرم کشت» دادند.
تداوم اعتراضها در شرایطی است که فراخوانهای متعددی نیز برای روزهای آینده از جمله روز شنبه ۹ مهر ماه صادر شده است.
در همین روز (اول اکتبر) تجمعاتی در بسیاری از شهرهای جهان برای همراهی با مردم در ایران برگزار خواهد شد.