شش کشور عربی حاشیه خلیج فارس در بیانیهای تهدید کردند اگر نتفلیکس به پخش برنامههای منافی ارزشهای اسلامی ادامه دهد، از این شرکت شکایت میکنند. این بیانیه به مورد خاصی اشاره نکرده، اما رسانههای عربستان سعودی برنامههای مربوط به اقلیتهای جنسی و جنسیتی را دلیل این اعتراض خواندند
جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه جدید بریتانیا، که از سوی نخست وزیر جدید، لیز تراس، به عنوان اولین فرد سیاهپوست بریتانیا به این مقام منصوب شده، از سال ۲۰۲۰ در وزارت امور خارجه مسئول برگزاری جلسات خاورمیانه بوده و تجربه دستاولی از تعامل با ایران دارد.
کلورلی که تا ماه فوریه در سمت وزیر خاورمیانه، آفریقا و آمریکایشمالی فعالیت داشت، سه ماه پس از روی کار آمدن ابراهیم رئیسی، در نوامبر ۲۰۲۱ در لندن با علی باقریکنی، معاون سیاسی وزارت خارجه و رییس تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی، دیدار کرد.
کلورلی بعدها در ماه مارس ۲۰۲۲ به اسکای نیوز گفت: «روی کار آمدن دولت جدید فرصتی برای شروع دوباره به ما داد.»
کلورلی بلافاصله پس از آن دیدار گفت از ایران خواسته به توافق هستهای بازگردد، اما به نظر میرسد دیدار او با باقری کنی بر روی دو شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی، نازنین زاغری-رتکلیف و انوشه آشوری، متمرکز بوده است.
بر خلاف ادعاهای تهران و لندن، خانوادههای بازداشتشدگان و بسیاری از تحلیلگران باور نمیکردند که این بازداشتها به طور رسمی به عدم پرداخت بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی (۴۶۰ میلیون دلاری) بریتانیا به ایران، به دلیل انجام نشدن معامله تسلیحاتی در دهه ۱۹۷۰، مرتبط نیست.
در زمان آزادی زاغری و آشوری در مارس ۲۰۲۲، کلورلی، که هنوز وزیر دولت بود اما دیگر خاورمیانه را پوشش نمی داد، گفت که مذاکرات «بسیار دشوار» بوده است و لندن «تمام اقدامات احتیاطی» را انجام داده تا اطمینان حاصل کند ۴۰۰ میلیون پوند صرف اهداف «بشردوستانه» خواهد شد.
کلورلی گفت: «تصمیمی قانونی وجود داشت که بر خلاف [منافع] بریتانیا بود، و ما به آن تصمیم قانونی پایبندیم، اما مشکلات کاربردی وجود داشت. آن همه تحریم و قوانین مبارزه با تروریسم و پولشویی اجازه نمیداد به راحتی چک نوشت.»
او با مطرح کردن این ایده که مذاکرات بر سر بازپرداخت بدهی و آزادی زندانیان میتواند سابقه گستردهتری ایجاد کند: «امیدوارم ایران ببیند که تغییر در رفتارش میتواند تغییرات مثبتی ایجاد کند، اما در نهایت، ایران مسئول این وضعیت است. و اگر بخواهد رفتار خود را تغییر دهد، موضع بینالمللی نسبت به آن قابل بازنگری است.»
کلورلی همچنین تاکید میکرد که بریتانیا سخت تلاش میکند تا آزادی سومین زندانی به نام مراد طاهباز را ، که تابعیت آمریکایی، انگلیسی و ایرانی دارد، نیز تضمین کند.
در حالی که برخی از کارشناسان معتقدند لیز تراس ممکن است نسبت به نخستوزیر پیشین، بوریس جانسون، موضع سختتری در قبال ایران اتخاذ کند، سابقه طولانی عملگرایی وی نشان میدهد او ممکن است تلاش کند رویکردی مشترک با دولت بایدن، فرانسه و آلمان در پیش گیرد.
کلورلی که اولین بار در سال ۲۰۱۹ به کابینه پیوست، حامی قوی تراس است و به نظر می رسد میتواند متحدی مشتاق برای اتخاذ چنین رویکردی باشد.
عفو بینالملل صدور مجازات اعدام برای زهرا صدیقی همدانی و الهام چوبدار، دو فعال حقوق کوییر، اقلیتهای جنسی و جنسیتی در ایران، را محکوم کرد.
دادگاه انقلاب ارومیه این دو کنشگر را به اتهام «افساد فی الارض از طریق ترویج همجنسگرایی» به اعدام محکوم کرده است.
عفو بینالمللی همچنین در نامهای خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضائییه جمهوری اسلامی، خواستار آزادی فوری این دو کنشگر و لغو قوانین جرمانگارانه علیه اقلیتهای جنسی و جنسیتی شد.
این نامه طی چند روز گذشته بیش از ۹ هزار و ۷۰۰ امضا جمعآوری کرده است.
در همین حال، در یک کمپین دیگر نیز که در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۴۰۰ از سوی سازمان ایرانی مدافع حقوق اقلیتهای جنسی و جنسیتی ششرنگ و ایلگا آسیا و ۵۵ سازمان بینالمللی آغاز شده برای آزادی این دو کنشگر، بیش از ۷۵۰۰ امضا جمع شده است.
زهرا صدیقی همدانی که با نام «ساره» نیز شناخته میشود، پنجم آبان ۱۴۰۰ هنگام خروج از ایران و در مرز ترکیه از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد.
بر اساس گزارش سایت شش رنگ (شبکه لزبینها و ترنسجندرهای ایرانی)، زهرا صدیقی پیش از این شاغل در اقلیم کردستان عراق بود و به دلیل مصاحبه با بیبیسی فارسی در مورد شرایط افراد جامعه الجیبیتی در این اقلیم، ۲۱ روز زندانی شد.
بر اساس این گزارش، او برای فرار به ترکیه و نجات خود مجبور شده بود در بخشی از مسیر از مرزهای ایران عبور کند.
او در ۲۶ دی ماه سال گذشته توسط شعبه ششم دادسرای عمومی و انقلاب ارومیه به «افساد فیالارض» از جمله از طریق «ترویج همجنسگرایی»، «ارتباط با رسانههای معاند جمهوری اسلامی» و «ترویج مسیحیت» متهم شد.
در آن زمان، سازمان عفو بینالملل در بیانیهای نوشت که این مدافع حقوق اقلیتهای جنسیتی در دوران بازداشت مورد شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه قرار گرفته است.
در ۲۸ تیر ماه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت زهرا صدیقی را تایید کرد اما او را «زهرا منصوری همدانی» معرفی کرد. سپاه پاسداران مدعی شد که او «سرکرده بزرگترین قاچاق زنان و دختران ایرانى به اربیل عراق» بوده است.
لیز تراس، نخستوزیر جدید بریتانیا، و جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، در اولین تماس تلفنی خود بر لزوم جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تاکید کردند.
همزمان با تاکید رهبران آمریکا و بریتانیا بر مقابله با دستیابی ایران به سلاح هستهای، یائیر لاپید، نخستوزیر اسرائیل، در یک سخنرانی در پایگاه نظامی نواتیم در جنوب این کشور، نسبت به پیامدهای اقدامهای تحریکآمیز جمهوری اسلامی هشدار داد.
لاپید گفت: «اگر ایران بخواهد به آزمودن ما ادامه دهد، به دست برتر و تواناییهای اسرائیل پیخواهد برد. ما علیه تروریسم و همه کسانی که قصد آسیب زدن به ما را دارند، در همه جبههها اقدام خواهیم کرد.»
نخستوزیر اسرائیل در ارتباط با تلاشهای کشورش برای مقابله با احیای برجام گفت: «هنوز خیلی زود است که بدانیم آیا واقعا موفق شدهایم توافق با ایران را متوقف کنیم یا نه، اما اسرائیل برای هر تهدید و هر سناریویی آماده است.»
او افزود: «همانطور که من و جو بایدن توافق کردهایم، برای جلوگیری از احتمال تبدیل ایران به یک تهدید هستهای، اسرائیل آزاد است هر اقدامی را که مناسب میبیند انجام دهد.»
نخستوزیر اسرائیل روز یکشنبه در نشست هفتگی کابینه این کشور اعلام کرده بود در حال رهبری یک کارزار فشرده برای جلوگیری از امضای توافق احیای برجام است.
از سوی دیگر، اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، روز سهشنبه ۱۵ شهریور در یک سخنرانی در پارلمان آلمان از قدرتهای جهانی خواست در مذاکرات احیای برجام، مواضع خود علیه تهران را قاطعتر کنند.
هرتزوگ هشدار داد که جمهوری اسلامی «مستحق پورسانتهایی نیست» که ممکن است در توافق احتمالی احیای برجام به دست بیاورد.
در همین حال، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نسبت به «در خطر» بودن چشمانداز احیای برجام هشدار داد.
بورل گفت: «متاسفانه باید بگویم درباره نزدیک شدن دیدگاهها در مذاکرات احیای برجام و چشمانداز نهایی کردن توافق، نسبت به ۴۸ ساعت قبل اطمینان کمتری دارم.»
او با اشاره به اینکه دیدگاههای مذاکرهکنندگان به جای نزدیکتر شدن، از هم فاصله گرفته هشدار داد: «تمام روند در خطر است.»
از سوی دیگر، یک دیپلمات اروپایی به الجزیره گفت: «با توجه به آخرین پاسخ ایران، احیای برجام تا پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر میسر نیست، و تا آن زمان نیز آنقدر دیر شده که امکانی برای احیای برجام نخواهد بود.»
در حالی که امیدواریها درباره رسیدن به توافق بار دیگر کمرنگ شده است، میخاییل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در نزد سازمانهای بینالمللی در وین و مذاکرهکننده ارشد این کشور در مذاکرات احیای برجام در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: «واضح است که ایران راه گریز و ابهامات را نخواهد پذیرفت. من مطمئن نیستم که اتحادیه اروپا فراموش کرده باشد چه کسی مسوول وضعیت فعلی است.»
تهران هفته گذشته آخرین پاسخ خود را به متن پیشنویس اتحادیه اروپا ارائه کرد، اما آمریکا این نظرات را «غیرسازنده» خواند.
مقامهای جمهوری اسلامی بر حل و فصل مسائل پادمانی درباره آثار اورانیومی که در سه سایت اعلام نشده در ایران وجود داشته است تاکید دارند اما در مقابل واشینگتن اصرار دارد شرط ایران برای مرتبط کردن توافق به مسائل پادمانی را نخواهد پذیرفت.
دفتر پادشاهی بریتانیا اعلام کرد لیز تراس روز سهشنبه (۱۵ شهریور) در جریان حضور در قلعه بالمورال اسکاتلند به طور رسمی از سوی ملکه الیزابت دوم به عنوان نخستوزیر بریتانیا منصوب شد. کمی قبل از آن، بوریس جانسون،، نخستوزیر پیشین از همحزبیهایش خواست از دولت جدید حمایت کنند.
تصاویر منتشر شده از سوی پادشاهی بریتانیا نشان میدهد ملکه ۹۶ ساله این کشور با تکیه بر عصا، با نخستوزیر جدید ۴۷ ساله که پانزدهمین رییس دولت بریتانیا در دوران سلطنت ۷۰ ساله الیزابت دوم محسوب میشود، دست میدهد.
کاخ باکینگهام روز سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد: «ملکه امروز الیزابت تراس، نماینده مجلس را به حضور پذیرفت و از او خواست تا دولت جدیدی تشکیل دهد.»
در این بیانیه همچنین آمده است که خانم تراس پیشنهاد ملکه را پذیرفت و با او دست داد تا به عنوان نخستوزیر و اولین لرد خزانهداری منصوب شود.
ملکه الیزابت دوم اندکی قبل از آن، بوریس جانسون را برای دریافت استعفایش به حضور پذیرفت. جانسون کمی بیش از سه سال در قدرت بود.
مراسم دیدار نخستوزیر جدید با ملکه بریتانیا معمولا در کاخ سلطنتی باکینگهام لندن برگزار میشود اما امسال به دلیل مشکلات حرکتی ملکه بریتانیا، این دیدار در بالمورال انجام شد.
خداحافظی جانسون با «بهترین شغل جهان»
در ساعات اولیه صبح سهشنبه، بوریس جانسون در یک سخنرانی کوتاه مقابل دفتر نخستوزیری در محوطه خیابان داونینگ، از کارنامه خود در حضور جمعی از حامیان و دستیارانش دفاع کرد.
او خود را به «موشکی که ماموریت خود را انجام داده» تشبیه کرد و گفت: «من قویترین حمایت خود را به این دولت ارائه خواهم کرد.»
جانسون که با خارج کردن بریتانیا از اتحادیه اروپا به قهرمان جناح راست بریتانیا تبدیل شده بود، پس از سه سال و ۴۴ روز نخستوزیری را واگذار کرد.
او که دوران نخستوزیریاش کمی بیش از ترزا می به طول کشید، در سال ۲۰۱۹ جایگزین خانم می شد اما پس از یک سری رسوایی که استعفای چندین عضو دولت را در پی داشت، شغلی که آن را «بهترین شغل جهان» میخواند، رها کرد.
جانسون در سخنرانی خود گفت: «لیز تراس برای خارج کردن مردم بریتانیا از بحران همهکار انجام میدهد».
او در ادامه گفت: «اقتصاد بریتانیا در شرایط دشواری قرار دارد و کسانی که سعی میکنند ملت بریتانیا را از هم جدا کنند هرگز موفق نخواهند شد.»
نخستوزیر مستعفی بریتانیا ضمن اعلام حمایت از لیز تراس تاکید کرد: «از بحران موجود عبور خواهیم کرد.»
برنامههای سومین نخست وزیر زن بریتانیا
لیز تراس سومین نخست وزیر زن بریتانیا پس از مارگارت تاچر (۱۹۷۹-۱۹۹۰) و ترزا می (۲۰۱۶-۲۰۱۹) به شمار میرود.
او که پیشتر وزیر دارایی و وزیر امور خارجه بریتانیا بود، با ۵۷ درصد آرای رایدهندگان حزب محافظهکار به عنوان رهبر این حزب انتخاب شد. رقیبش ریشی سوناک، در مقابل ۴۳ درصد رای آورد و شکست خورد.
تراس روز دوشنبه پس از اعلام رسمی نتایج نهایی انتخابات درونحزبی وعده داد که «مثل یک محافظهکار» حکومت کند، «یک طرح جسورانه برای کاهش مالیاتها و رشد اقتصاد» را اجرا کند و در انتخابات قانونگذاری که برای اوایل سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده است، حزب کارگر را شکست دهد.
نخستوزیر جدید که تحت فشار برای کمک به میلیونها بریتانیایی است که با افزایش هزینههای زندگی به ویژه انرژی روبهرو هستند، گفت که میخواهد با بحران افزایش قیمتها مقابله کند.
در زمینه سیاست خارجی، تراس گفته است در برابر ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، موضع سختی خواهد داشت. با این حال تراس در مصاحبه با تلگراف گفت که اگر روسیه از اوکراین عقبنشینی کند و تعهد بدهد به تجاوزگری پایان دهد، ممکن است تحریمهای مسکو برداشته شود.
او تاکید کرد تحریمهای روسیه باید امکان بازگشت داشته باشند تا از تجاوزگری دوباره مسکو جلوگیری کنند.
تراس همچنین پیشتر گفته بود «همه گزینهها» در برابر ایران در صورت شکست مذاکرات هستهای وجود دارد. گرچه سوناک هم خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی بریتانیا شده بود.
چندی پیش، تراس در نامهای که برای گروه پارلمانی «دوستان محافظهکار اسرائیل» وابسته به حزب محافظهکار بریتانیا ارسال کرد، درباره ایران نوشت: «به ایستادگی در برابر دشمنی ایران و تلاش آنان [مقامهای جمهوری اسلامی] برای دستیابی به سلاح اتمی متعهدم.»
تراس همچنین در این نامه خود اعلام کرد در صورت رسیدن به مقام نخستوزیری بریتانیا، انتقال سفارت بریتانیا به اورشلیم را در نظر خواهد داشت.
در حالی که نخستوزیر اسرائیل از شکل گرفتن یک کارزار علیه توافق احتمالی احیای برجام خبر داده، اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، از قدرتهای جهانی خواست در مذاکرات احیای برجام، مواضع خود علیه تهران را قاطعتر کنند.
هرتزوگ روز سهشنبه ۱۵ شهریور در یک سخنرانی در پارلمان آلمان هشدار داد که جمهوری اسلامی «مستحق پورسانتهایی نیست» که ممکن است در توافق احتمالی احیای برجام به دست بیاورد.
او گفت: «در این مجمع مهم در برلین، من از دولتها میخواهم محکم و قاطعانه علیه ایران و برنامههای این کشور برای تولید سلاحهای هستهای عمل کنند.»
رییسجمهوری اسرائیل در ادامه گفت: «در اختیار داشتن تسلیحات کشتار جمعی از سوی یک کشور عضو سازمان ملل که هر روز خواستار نابودی یکی دیگر از کشورهای عضو سازمان ملل است، به سادگی قابل تصور نیست.»
هرتزوگ تاکید کرد: «تهدید و تلاش برای نابودی اسرائیل غیرقابل تصور است. دستورالعمل باید روشن باشد: دولتی که هولوکاست را انکار می کند، دولتی که بر اساس نفرت و جنگطلبی عمل میکند، دولتی که حق موجودیت کشور اسرائیل را تهدید میکند، صلاحیت ندارد طرف امضای قرارداد باشد.»
به گفته رییسجمهوری اسرائیل، جامعه بینالمللی باید در سمت درست تاریخ بایستد، شرایط روشنی تعیین کند، تحریمهای شدید و اساسی اعمال کند، حائلی غیرقابل نفوذ بین ایران و تواناییهای هستهای ایجاد کند، وارد عمل شود و عقبنشینی نکند.
این اظهارات هرتزوگ در آستانه سفر رییس سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل (موساد) به آمریکا مطرح شد.
قرار است رییس موساد در این سفر با مقامهای آمریکایی درباره تهدیدهای ایران و خطرات یک توافق هستهای با این کشور گفتوگو کند.
یائیر لاپید، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه در نشست هفتگی کابینه این کشور اعلام کرد در حال رهبری یک کارزار فشرده برای جلوگیری از امضای توافق احیای برجام است.
لاپید هم خبر داد که رییس موساد دوشنبه به واشینگتن سفر میکند تا خطرات توافق هستهای با ایران را توضیح دهد.
این در حالی است که تام نایدز، سفیر آمریکا در اسرائیل اعلام کرد کاخ سفید به اسرائیل اطمینان داده است ایالات متحده به دنبال جلوگیری از حفاظت اسرائیل از خود در مقابل ایران نیست.