هواپیمای رییس مجلس نمایندگان آمریکا در فرودگاه سونگشان تایوان فرود آمد
با وجود هشدارهای چین و مخالفتاش با سفر نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان، هواپیمای او شامگاه سهشنبه به وقت محلی در فرودگاه سونگشان تایوان فرود آمد.
با وجود هشدارهای چین و مخالفتاش با سفر نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان، هواپیمای او شامگاه سهشنبه به وقت محلی در فرودگاه سونگشان تایوان فرود آمد.
در حالی که تحصن حامیان مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه در پارلمان عراق و منطقه سبز بغداد ادامه دارد، هر لحظه بر شمار معترضان افزوده میشود. چهارچوب هماهنگی شامل ائتلافی از گروههای شیعی تحت حمایت تهران اما با برگزاری جلسهای اضطراری در بغداد، وضعیت سیاسی عراق را بررسی میکند.
بر اساس گزارشها و تصاویر منتشر شده، حامیان متقدی صدر روز سهشنبه یازدهم مرداد همچنان در پارلمان عراق حضور دارند و نماز جماعت برگزار کردند.
با ادامه یافتن این تجمع اعتراضی، جریان صدر از معترضان خواست پارلمان را تخلیه کنند اما در اطراف آن و در منطقه سبز بمانند. مدتی پس از اعلام این خبر اما گفته شد دستور تخلیهای که به تحصن کنندگان داده شده، فقط برای سالن برگزاری جلسات بوده و آنها در داخل پارلمان بمانند.
به گزارش خبرنگار ایران اینترنشنال از عراق، صدها نفر در حال حرکت به سمت منطقه سبز بغداد هستند تا به جمع تجمعکنندگان بپیوندند: «این افراد از عشایر مختلف استانهای عراق هستند. آنان از میدان تحریر به طرف منطقه سبز میروند. نه تنها عقب نشینیای اتفاق نیفتاده است بلکه هر لحظه به تعداد معترضان و تحصن کنندگان اضافه میشود.»
آسوشیتدپرس هم روز سهشنبه از تجمع دوباره برخی معترضان از گروههای مختلف در نزدیکی ورودی منطقه سبز بغداد خبر داد و به نقل از یکی از آنان نوشت که در آنجا جمع شدهاند و خواستار تخلیه فوری پارلمان هستند.
یکی دیگر از معترضان نیز گفت: «ما علیه حزب خاصی نیامدهایم اما میخواهیم حکومت ناعادلانه را تغییر دهیم زیرا این یک فاجعه است و ما از بیعدالتی به ستوه آمدهایم.»
همچنین بر اساس گزارشها، قرار است چارچوب هماهنگی در جلسهای پیشنهادهای مطرح شده برای حل اختلافات بین صدر و گروههای شیعی دیگر را بررسی کند.
از سوی دیگر در حالی که مقتدی صدر شامگاه یکشنبه در پیامی خواستار تغییر قانون اساسی و رژیم سیاسی عراق شده بود، ویان سبری، رئیس فراکسیون حزب دموکرات کردستان در پارلمان عراق تأیید کرد تلاشهایی برای تغییر سیستم سیاسی و قانون اساسی عراق وجود دارد.
واکنش فرانسه و ترکیه به بحران سیاسی در عراق
برخی کشورهای جهان گروههای سیاسی مختلف عراق را به خویشتنداری فراخواندند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه روز سهشنبه «نگرانی شدید خود در مورد وضعیت عراق» را ابزار کرد و گفت با راهکار «گفتوگو و مشورت» میان همه گروههای عراقی موافق است.
مکرون در توئیتی که به زبان عربی منتشر کرد، نوشت: «من با درخواست مصطفی الکاظمی، نخستوزیر، برای گفتوگو و مشورت در زمینه برآورده کردن انتظارات عراقیها موافقم.»
وزارت امور خارجه ترکیه هم در بیانیهای درباره تحولات بغداد، همه طرفین را «به نشان دادن عقل سلیم و خویشتنداری» فرا خواند.
این بیانیه با تأکید بر اینکه آنکارا تحولات بغداد را با نگرانی پیگیری میکند، ابراز امیدواری کرده است که «ابهامات سیاسی زمینهساز تحولات کنونی عراق هر چه زودتر برطرف شده» و «یک دولت فراگیر که نماینده واقعی مردم عراق باشد، هر چه سریعتر تشکیل شود.»
انتشار این بیانیه در حالی است که در روزهای اخیر علاوه بر جو متشنج در بغداد، روابط ترکیه و عراق نیز پرتنش بوده است.
پس از یک حمله منتسب به ترکیه در شمال عراق، مقامهای عراقی به ترکیه به دلیل این حمله اعتراض کردند و بغداد سفیر ترکیه را احضار کرد.
اعلام کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده که در افغانستان به سر میبرد، واکنش شماری از رهبران فعلی و پیشین ایالات متحده و نیز برخی دولتها را برانگیخت. در حالی که در این واکنشها از کشته شدن الظواهری ابراز خرسندی شده است، طالبان عملیات کشتن او را نقض توافق خود با آمریکا خواند.
یک مقام ارشد دولت بایدن جزییاتی از عملیات کشتن ایمن الظواهری را در اختیار خبرنگاران قرار داد و گفت اوایل سال جاری میلادی همسر، دختر و نوههای الظواهری در خانهای امن در کابل ساکن شدند و پس از آن نیز خود او در آن خانه رویت شد.
این مقام آمریکایی گفت: «الظواهری بعدا به این خانه آمد و چندین بار روی بالکن آن رویت شد و نهایتا هم در آن بالکن هدف قرار گرفت.»
او گفت: «این خانه امن از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفت تا در جریان حمله به الظواهری، خانواده او و دیگر غیرنظامیان در معرض خطر واقع نشوند.»
پیش از این اما ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، بدون اشاره به کشته شدن الظواهری، حمله هوایی به منطقه شیرپور کابل به وسیله پهپاد آمریکایی را خلاف توافقنامه دوحه خوانده بود. در مقابل آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا گفت طالبان با میزبانی و پناه دادن به ایمن الظواهری در کابل، آشکارا توافق دوحه را نقض کرده است.
او در ادامه گفت: «در مواجهه با عدم تمایل یا ناتوانی طالبان در پایبندی به تعهدات خود، ما به حمایت از مردم افغانستان با کمکهای بشردوستانه قوی و دفاع از حقوق بشر آنان، به ویژه زنان و دختران ادامه خواهیم داد.»
همچنین میچمککانل و کوین مککارتی، رهبران جمهوریخواهان در دو مجلس آمریکا، با وجود اظهار خشنودی از «اجرای عدالت» درباره الظواهری، بار دیگر از خروج بیبرنامه بایدن از افغانستان انتقاد کردند.
آنان یادآور شدند حضور الظواهری در کابل یعنی افغانستان در حال تبدیل دوباره به مرکز فعالیتهای تروریستی است.
سناتور لیندزی گراهام نیز هدف قرار دادن ایمن الظواهری را به دولت بایدن تبریک گفت اما تأکید کرد القاعده از افغانستان نرفته و خروج آمریکا از افغانستان بار دیگر آنجا را به پناهگاه امن اسلامگرایان تندرو تبدیل میکند.
گراهام گفت: «آنچه مرا عصبانی میکند این است که الظواهری پس از به قدرت رسیدن طالبان با آسودگی خاطر در کابل رفتوآمد آشکار داشته است.»
پس از انتشار خبر کشته شدن الظواهری، جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا در سخنانی در کاخ سفید، گفت: «اکنون عدالت برقرار شده است و این رهبر تروریست دیگر وجود ندارد.»
بایدن در ادامه گفت: «مهم نیست چقدر طول بکشد و مهم نیست کجا پنهان شوید. اگر تهدیدی برای مردم ما باشید، آمریکا شما را پیدا میکند و بیرون میاندازد.»
باز هم در آمریکا، باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین این کشور، کشته شدن ایمن الظواهری را «اجرای عدالت» خواند و دلیلی بر آن دانست که «میتوان بدون جنگ در افغانستان تروریسم را ریشهکن کرد.»
عربستان سعودی، متحد آمریکا نیز از اعلام خبر کشته شدن الظواهری از سوی بایدن استقبال کرد.
وزارت امور خارجه عربستان سعودی در بیانیهای نوشت: «الظواهری از رهبران تروریستی و طراح عملیات مختلفی بود که به کشته شدن هزاران نفر، از جمله شهروندان سعودی منجر شدند.»
جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا نیز در توئیتی نوشت: «ریشهکن کردن تروریسم در افغانستان بدون جنگ امکانپذیر است.»
او ابراز امیدواری کرد این اقدام آمریکا تسکین کوچکی برای خانوادههای داغدار حادثه یازدهم سپتامبر و همه کسانی باشد که از حملات القاعده آسیب دیدهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی هنوز به خبر کشته شدن الظواهری واکنشی نشان ندادهاند.
جو بایدن رییس جمهور آمریکا اعلام کرد که ایمن الظواهری، رهبر القاعده، در یک عملیات آمریکا در افغانستان کشته شد و عدالت در مورد او به اجرا درآمد.
بایدن شامگاه دوشنبه به وقت واشینگتن اعلام کرد که رهبر القاعده روز شنبه کشته شد اما به خانواده او و هیچ شهروند غیرنظامی آسیبی نرسید.
رییس جمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد: افغانستان هرگز دوباره به بهشت امن تروریستها تبدیل نخواهد شد.
پیش از این گزارشهایی درباره شنیده شدن صدای دو انفجار در بامداد شنبه در کابل منتشر شده اما طالبان اظهار نظر چندانی درباره آن نکرده بود.
با این حال ساعاتی پیش از سخنرانی جو بایدن، ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان حمله پهپادی آمریکا به منطقه شیرپور کابل را محکوم کرد و آن را بر خلاف توافقنامه دوحه خواند.
جو بایدن در سخنرانی خود جزییاتی از عملیات روز شنبه ارائه نکرد.
با این حال برخی رسانههای آمریکایی، از جمله واشینگتنپست، گزارش دادند که الظواهری در خانهای در محله دیپلماتیک کابل هدف قرار گرفت و نیویورکتایمز نیز این خانه را متعلق به سراجالدین حقانی وزیر کشور طالبان دانست.
رسانههای آمریکایی همچنین با اشاره به اینکه عملیات زیر نظر سازمان سیآیای انجام شد، پهپاد حمله کننده را از نوع خاص، رادارگریز و مجهز به موشکهای دقیق توصیف کردند.
ایمن الظواهری، متولد ۱۹۵۱ در مصر، از دانشگاه پزشکی فارغالتحصیل شد و در تاسیس گروههای جهادی در این کشور نقش داشت.
او در دوران تهاجم شوروی به افغانستان به این منطقه رفت و پس از آشنایی با اسامه بن لادن، در بنیانگذاری شبکه القاعده با او همراه شد.
پس از کشته شدن بن لادن در سال ۲۰۱۱ الظواهری به عنوان رهبر جدید القاعده معرفی شد.
آمریکا برای اطلاعات منجر به یافتن زنده یا مرده او ۲۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود.
با کشته شدن الظواهری، شماری از تحلیلگران به موضوع جانشین احتمالی او اشاره کرده و از سیفالعدل که گفته میشود ساکن ایران است به عنوان یکی از گزینههای اصلی نام بردهاند.
دیماه ۹۹ مایک پومپئو، وزیر خارجه وقت آمریکا، از جمهوری اسلامی به عنوان پایگاه جدید القاعده یاد کرد و گفت: اعضای القاعده بر خلاف افغانستان که در کوهها مخفی میشدند «امروز زیر چتر حفاظتی رژیم ایران فعالیت میکنند.»
ابومحمد المصری، از رهبران القاعده، نیز تابستان ۹۸ در تهران کشته شد.
در پی افزایش تنش سیاسی در عراق، صدها هوادار گروههای عراقی مورد حمایت ایران روز دوشنبه دهم مرداد با شعار «مرجعیت بر سر ما جای دارد» در پل معلق منتهی به منطقه سبز بغداد تجمع کردند.
پیشتر خبرگزاریها گزارش داده بودند که نیروهای امنیتی این کشور در پی فراخوان مخالفان مقتدی صدر روحانی پرنفوذ شیعه برای تظاهرات در بغداد، به حالت آمادهباش درآمدند.
این در حالی که طرفداران مقتدی صدر از روز شنبه پارلمان عراق را به تصرف خود درآورده و در آنجا تحصن کردهاند و تحصنهایی نیز در حمایت از آنان در دیگر مناطق عراق شکل گرفته است.
صبح دوشنبه ائتلاف چارچوب هماهنگی نزدیک به ایران اعلام کرد هوادارانش در بغداد و برخی شهرهای عراق تظاهرات خواهند کرد.
با این حال در فراخوانی که منتشر شد، این نیروهای تحت حمایت ایران ادعا کردند که تجمعشان «علیه گروه خاصی نیست».
یک منبع در دولت عراق از احتمال تعطیلی رسمی در بغداد در پی اوضاع امنیتی و سیاسی کنونی خبر داد.
روز یکشنبه نیز، نیروهای «سرایا السلام» وابسته به جریان صدر در اطراف منطقه سبز مستقر شده بودند.
دور جدید تنشها در بغداد پس از رد شدن نامزد گروههای شیعی تحت حمایت جمهوری اسلامی برای نخستوزیری از سوی صدر آغاز شد.
محمد شیاع السودانی که از سوی چارچوب هماهنگی به عنوان نامزد نخستوزیری معرفی شده، مخالفت هواداران جریان صدر را برانگیخته و آنان او و دیگر رهبران عراق را به فساد متهم میکنند.
هادی العامری رییس ائتلاف فتح از گروههای تحت حمایت جمهوری اسلامی روز دوشنبه با انتشار بیانیهای تهدید کرد که ممکن است اعتراضات «از کنترل خارج شود و به خشونت منجر شود.»
همزمان شیخ صلاح العبیدی سخنگوی جنبش صدر گفت که معرفی السودانی به عنوان نخستوزیر طرح تشکیل دولت مستقل عراق را درهم شکست.
العبیدی به خبرگزاری دولتی عراق گفت: «درخواستهای رهبران چارچوب هماهنگی برای گفتوگو، تلاشی جدید برای کلاهبرداری است.»
ده ماه پس از برگزاری انتخابات پارلمانی عراق، هنوز نیروهای سیاسی این کشور بر سر یک نخستوزیر و رئیسجمهور به توافق نرسیدهاند.
خبرگزاری رویترز به نقل از یکی از فرماندهان شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی که نامش فاش نشده، گفت: «وضعیت در عراق بسیار سخت است. امیدواریم خداوند ما را از جنگ بین برادران نجات دهد. اگر اوضاع متشنج شود کل منطقه را نابود خواهد کرد.»
به خیابان آمدن نیروهای تحت حمایت جمهوری اسلامی در حالی است که مقتدی صدر روز یکشنبه با انتشار بیانیهای «آزادسازی منطقه سبز» را نخستین مرحله از انقلاب و فرصتی برای تغییر نظام سیاسی خواند.
او ضمن درخواست برای «یاری انقلابیون»، مرحله فعلی را «فرصتی عظیم برای تغییر بنیادین نظام سیاسی و قانون اساسی و انتخابات» توصیف کرد.
در ادامه تحصن هواداران مقتدی صدر در پارلمان عراق، این روحانی پرنفوذ شیعه «آزادسازی منطقه سبز» را نخستین مرحله از انقلاب و فرصتی برای تغییر نظام سیاسی خواند؛ گروههای وابسته به جمهوری اسلامی نیز ضمن هشدارهایی، از تظاهرات اعتراضی در روز دوشنبه خبر دادهاند.
مقتدی صدر در پیامی که شامگاه یکشنبه نهم مرداد در شبکههای اجتماعی او منتشر شد نوشت: انقلاب خودجوش و مسالمتآمیزی که در مرحله اول خود منطقه سبز را آزاد کرد برای همه آسیبدیدگان از آتش ظلم و فساد فرصتی طلایی است.
او ضمن درخواست برای «یاری انقلابیون»، مرحله فعلی را «فرصتی عظیم برای تغییر بنیادین نظام سیاسی و قانون اساسی و انتخابات» توصیف کرد.
هواداران صدر روز شنبه وارد منطقه سبز بغداد شدند و با عقب راندن نیروهای پلیس، پارلمان عراق را به تصرف خود درآوردند و اعلام کردند تا زمان تحقق خواستههای خود آنجا را ترک نخواهند کرد.
وزارت بهداشت عراق شمار مجروحان یورش روز شنبه را ۱۲۵نفر، از هر دو طرف مهاجمان و ماموران، اعلام کرده است.
مقتدی صدر که از جمله در پی محدود کردن نفوذ جمهوری اسلامی در عراق است، از مردم این کشور خواسته است فرصت طلایی جدید را از دست ندهند و نگذارند «فاجعه فرصتسوزی سال ۲۰۱۶» تکرار شود.
هیات هماهنگی گروههای شیعه، مورد حمایت جمهوری اسلامی، با اشاره به اینکه اقدامات اخیر میتواند در حد یک کودتا باشد، جریان صدری را به نابودی روند سیاسی متهم کرد و از هوادارانش خواست عصر دوشنبه برای اعتراض به منطقه سبز بروند.
در همین حال شبکه العربیه گزارش داده شماری از مقامهای ارشد هیات هماهنگی گروههای شیعه محل اقامت خود را در بغداد تغییر دادهاند.
بنابر گزارشها از بغداد، ماموران امنیتی به طور گسترده در خیابانهای بغداد مستقر شدهاند و مسرهای منتهی به منطقه سبز مسدود است.
دفتر مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق، در بیانیهای اعلام کرد که از مقامهای انتظامی و امنیتی خواسته شده در برابر تظاهرات بدون اسلحه کمال خویشتنداری را در پیش بگیرند.
در انتخابات پارلمانی عراق که ده ماه پیش برگزار شد ائتلاف مقتدی صدر با کسب ۷۳ کرسی، اکثریت نسبی را در مجلس به دست آورد؛ اما با کارشکنی گروههای وابسته به جمهوری اسلامی، این ۷۳ نفر از نمایندگی مجلس استعفا کردند.
پس از این استعفای دستهجمعی، گروههای وابسته به جمهوری اسلامی دارای اکثریت در پارلمان شدند اما همچنان هیچ توافقی بر سر نخست وزیر جدید صورت نگرفت.
چندی پیش هیات هماهنگی گروهای شیعی یک چهره نزدیک به نوری مالکی به نام محمد شیاع السودانی را به عنوان نامزد مقام نخست وزیری معرفی کرد.
این انتخاب، و همچنین افشای فایلهای صوتی نوری مالکی، با واکنش خشمگین هواداران مقتدی صدر روبهرو شد.