محمدعلی زلفیگل، وزیر علوم با بیان اینکه کلاس و دانشگاه حرمت دارد، گفت زنان و مردان برای ورود به دانشگاهها باید شئونات آن را رعایت کنند. او افزود: «حتی در کشورهای خارجی هم با لباس لب دریا و لباس مهمانی وارد دانشگاه نمیشوند.»
رکسان طاهبار، دختر بزرگ مراد طاهباز، پژوهشگر محیطزیستی سه تابعیتی زندانی در ایران، با انتقاد از عملکرد دولت بریتانیا به دلیل فراهم نکردن زمینه آزادی پدرش، گفت: «وزارت خارجه بریتانیا به ما گفته ایران به این نتیجه رسیده که پدر من آمریکایی است.»
رکسان طاهباز که در جنوب غربی لندن زندگی میکند، در گفتوگو با روزنامه گاردین، خواستار اقدام دولت بریتانیا برای آزادی پدرش شد و گفت این در صلاحیت جمهوری اسلامی نیست که مشخص کند پدرش اهل کجاست.
رکسان طاهباز گفت پدرش در لندن به دنیا آمده و از چهار سالگی در بریتانیا به مدرسه رفته و تنها دوران دانشگاه را در آمریکا به سر برده است.
او اضافه کرد ویدا طاهباز، مادرش نیز (که همچنین سه تابعیتی است) از زمانی که با پدرش ازدواج کرد، نزدیک به چهل سال پیش، پاسپورت بریتانیایی داشته است.
رکسان طاهباز با تاکید بر این که نمیتواند باور کند که دولت بریتانیا پرونده پدرش را رها کرده، گفت: «بزرگترین نگرانی ما این بوده که چون تنها خانواده غیرمشهور بودیم، فراموش شویم.»
در اواخر اسفند، نازنین زاغری و انوشه آشوری، شهروندان ایرانی-بریتانیایی که سالها در ایران زندانی بودند، آزاد شدند و به خانههایشان در بریتانیا بازگشتند.
به نوشته گاردین، یک هفته پیش از آزادی این دو، وزارت خارجه بریتانیا به خانواده طاهباز گفته بود که آزادی مراد طاهباز بخشی از هر توافقی خواهد بود.
اما این زندانی ۶۶ ساله ایرانی-بریتانیایی-آمریکایی همراه با نازنین زاغری و انوشه آشوری آزاد نشد و اکنون همچنان در زندان اوین به سر میبرد.
به نوشته گاردین، خانواده طاهباز در چهار سال گذشته توصیه دولت بریتانیا برای صحبت نکردن با رسانهها را عمل کردند تا «هیچ مذاکرهای را به خطر نیندازند.»
بر اساس این گزارش، مراد طاهباز به دلیل این که ویدا طاهباز، همسرش، در این سالها در ایران ممنوع الخروج بوده، وضعیت پیچیدهای داشته است. همچنین این وضعیت به دلیل سه ملیتی بودن مراد طاهباز پیچیدهتر شده است.
در حالی که دولت بریتانیا پیشتر دو بار به خانواده طاهباز از توافقی خبر داده بود که بر اساس آن ممکن بوده طاهباز از زندان آزاد شود اما برخلاف دیگر زندانیان دوتابعیتی، در ایران بماند، روکسان طاهباز گفت: «ما به شدت با این رویکرد مخالفت کردیم. ما کاملا مطمئن بودیم که اگر آنها این کار را انجام دهند، به محض این که بقیه زندانیان دوتابعیتی به خانه بازگردند، او دوباره زندانی خواهد شد و این دقیقا همان چیزی بود که اتفاق افتاد.»
طاهباز در جریان آزادی انوشه آشوری و نازنین زاغری به مدت چهل و هشت ساعت از زندان اوین خارج و سپس به این زندان بازگردانده شد.
مراد طاهباز سال ۹۶ به همراه هشت فعال محیط زیست دیگر بازداشت و به ۱۰ سال زندان محکوم شد.
پیشتر نازنین زاغری که شش سال در ایران زندانی بود پس از آزادی در اولین کنفرانسی خبری خود در لندن گفت آزادی او که باید شش سال پیش اتفاق میافتاد. زاغری همچنین خواستار آزادی باقی زندانیان از جمله مراد طاهباز شد.
همزمان با آزادی زاغری و آشوری اعلام شد که بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی بریتانیا به ایران پرداخت شد.
در حالی که همچنان تعداد دیگری از شهروندان دوتابعیتی و نیز شهروندان چند کشور دیگر از جمله فرانسه، آمریکا و آلمان در ایران زندانی هستند، جمهوری اسلامی متهم است با «گروگان گرفتن» اتباع خارجی در تلاش برای پیشبرد خواستههای خود از کشورهای دیگر ست.
براساس گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، سانسور اعتراضها در رسانهها همچنان ادامه دارد و وزارت اطلاعات در اقدامی تازه تعدادی از روزنامهنگاران را برای آنچه توجیه برای پوشش اعتراضات خواندهاند، احضار کرده است.
روند سانسور در حالی است که اینترنت دستکم در ۱۵ استان ایران با اختلال شدید روبرو است و پارازیت انداختن روی شبکههای ماهوارهای هم تشدید شده است و این پارازیتها به ویژه در شهرهای محل اعتراض بیشتر است.
روز یکشنبه ۲۵ اردیبهشت هم وزارت اطلاعات جلسهای را با مدیران رسانهها برگزار کرده بود تا دستورالعملهای تازهای را برای سانسور به آنها ابلاغ کند.
بر اساس گزارش های رسیده به ایران اینترنشنال، مقامهای وزارت اطلاعات در جلسه با مدیران رسانههای داخلی، محدودیتها و سیاستهای رسانهای مورد نظر خود را درباره حذف ارز ترجیحی و همچنین پرونده احمدرضا جلالی، شهروند ایرانی-سوئدی زندانی تعیین کردند.
بنا بر گزارشها در این جلسه از مدیران رسانهها خواسته شده بود در رسانههایشان به موضوع «تخریب اموال عمومی توسط اغتشاشگران و نفوذ عوامل خارجی بپردازند.
یک روز پیش از آن هم ایران اینترنشنال خبر داده بود که وزارت اطلاعات به مدیران مسئول رسانههای داخلی هشدار داده استفاده از عبارتهایی از جمله «جراحی اقتصادی»، «برخورد خشونتآمیز»، «برخورد با مردم» و «تحصن» ممنوع است.
در واکنش به این گزارش یک مقام امنیتی که نام او ذکر نشده در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا صدور چنین ابلاغیه ای را تکذیب کرد.
ابلاغ چنین هشدارهایی به رسانههای داخل ایران پیشتر نیز سابقه داشته است. در یک مورد اخیر علیرضا حبیبی، مدیر رادیو فرهنگ صداوسیما در یک فایل صوتی که به دست ایران اینترنشنال رسید، همکارانش را تهدید میکند مبادا اخبار گرانیها و انتقادها علیه دولت را پوشش دهند.
او هشدار داده بود: «کوچکترین خطا دیگر خطای بخشودنی نیست، چون نوع نگاه به این مقوله [گرانیها] امنیتی است.»
با شروع دور تازه اعتراضهای ضد حکومتی، مقامهای حکومتی با رویه همیشگی این اعتراضها را یا انکار کردهاند یا آن را با عبارتهایی نظیر اغتشاشگران توصیف کردهاند.
در حالی که بازداشت فعالان صنفی معلمان در هفتههای اخیر شدت گرفته و فشارهای امنیتی بر آنها تشدید شده است، علیرضا مرادی رییس کمیسیون آموزش مجلس گفت که از تعداد معلمان بازداشتی اطلاعی ندارد.
در تازهترین موج بازداشت و فشار، نهادهای امنیتی روز پنجشنبه ۲۲ اردیبهشت همزمان با تجمع سراسری معلمان در شهرهای مختلف ایران، با به کارگیری خشونت، مانع از برگزاری تجمع در برخی شهرها از جمله تهران، اصفهان و یاسوج شدند و دهها معلم را بازداشت کردند.
معلمان در تجمعهای خیابانی خود همواره خواهان آزادی همکاران زندانی خود شدهاند اما به موازت تداوم تجمعها، بازداشتها هم گسترش پیدا کرده است.
رییس کمیسیون آموزش مجلس درباره این باره گفت: «در خصوص معلمان بازداشتی هم بنده هم سایر دوستان کمیسیون پیگیر هستند و تا ببینیم از چه مسیری میتوان به حل این مساله کمک کرد. یک عده هستند که به نظر ما قابل تخفیف هستند و لازم است که هرچه زودتر وضعیتشان روشن شود که بتوانند مجددا سر کلاس درس بیایند.»
تجمعات معلمان در اعتراض به آییننامه ناقص رتبهبندی شغلی، اجرا نشدن همسانسازی حقوق بازنشستگان و سرکوب مستمر و سیستماتیک فعالان صنفی برگزار میشود.
با وجود وعدههای محقق نشده دولت و مجلس به معلمان برای اجرای رتبهبندی شغلی، سخنگوی کمیسیون آموزش از معلمان خواست که به مجلس اعتماد کنند.
مرادی افزود: «نمیگذاریم یک ذره این قانون عقب بیفتد، هرچه که در روند اجرای رتبهبندی اتفاق بیفتد براساس قانون خواهد بود و اجازه وقتکشی نمیدهیم»
در قطعنامه پایانی تجمع پنجشنبه گذشته معلمان، «اقدام نانجیبانه و ناجوانمردانه» مقامهای جمهوری اسلامی برای نسبت دادن اعتراضات چند دههای معلمان «به دستهای نامرئی بیگانه» محکوم شده بود.
همزمان با هشدار نهادهای حقوقبشری درباره اجرای حکم اعدام احمدرضا جلالی، زندانی دو تابعیتی ایرانی-سوئدی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد درخواست برای تعویق اجرای حکم او وجود داشته و قوهقضاییه این موضوع را بررسی میکند.
پس از پایان محاکمه حمید نوری به اتهام دست داشتن در اعدامهای دهه ۶۰ در سوئد، مقامهای جمهوری اسلامی از تصمیم برای اعدام جلالی تا پایان اردیبهشت خبر دادند اما این موضوع به عنوان ابراز تهدیدی برای مبادله او با نوری تلقی شد.
اعلام موضع سخنگوی وزارت خارجه مبنی برای تعویق اجرای حکم اعدام جلالی تمایل جمهوری اسلامی برای استفاده از او و مبادلهاش با نوری را نشان میدهد.
خطیبزاده در نشست خبری روز دوشنبه ۲۶ اردیبهشت خود درباره پرونده جلالی گفت: «اجرای حکم را درخواست دادهاند در زمان دیگری انجام شود که در حال بررسی است.»
او هفته گذشته گفته بود موضوع نوری و جلالی «هیچ ارتباطی به هم ندارند و اگر هست طرف سوئدی میخواهد این ارتباط را برقرار کند.»
احمدرضا جلالی که با دعوت رسمی دانشگاه تهران به ایران سفر کرده بود، در تاریخ پنجم اردیبهشت ۱۳۹۵ به دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت شد و به اتهام جاسوسی به اعدام محکوم شد.
ایران او را به جاسوسی و همکاری با سازمانهای اطلاعاتی از جمله موساد متهم میکند.
نهادهای حقوقبشری در هفتههای اخیر به جمهوری اسلامی درباره امتناع از اجرای حکم اعدام جلالی هشدار دادهاند و در ایران هم فرهاد میثمی و هوشنگ رضایی، دو زندانی سیاسی در اعتراض به احتمال اجرای این حکم اعتصاب غذا کردهاند.
خطیبزاده؛ مذاکرات مورا معطوف به نتیجه بود
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین مذاکرات هفته گذشته انریکه مورا نماینده اتحادیه اروپا در تهران درباره احیای برجام را بسیار جدی و معطوف به نتیجه و همراه با ابتکارات خاص از سوی ایران توصیف کرد و گفت: «در این سفر برخی راهحلها پیشنهاد شد و اگر آمریکا پاسخ دهد میتوانیم به وین برگردیم.»
جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از سفر مورا به تهران، نتایج این سفر را «بسیار مثبت» خواند و گفت مذاکرات وین پس از دو ماه اختلاف بر سر سپاه پاسداران، از بنبست خارج شد و از سر گرفته میشود.
در آمریکا شمار زیادی از چهرههای سیاسی درباره خروج سپاه پاسداران از این فهرست هشدار دادهاند و مصوبه روز چهارشنبه سنا نیز از دولت بایدن خواسته است در صورت بازگشت به برجام، سپاه پاسداران همچنان در فهرست سازمانهای تروریستی وزارت خارجه آمریکا باقی بماند.
تلاش اروپا برای احیای برجام در شرایطی است که روسیه رسما اعلام کرده در شرایط فعلی نمیتواند به این پرونده کمک کند.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات هستهای وین، روز جمعه ۲۳ اردیبهشت گفت که کشور در شرایطی متفاوت احتمالا میتوانست برای نهایی کردن توافقی درباره برجام کمکهایی در اختیار دو طرف قرار دهد. اما اکنون نه.
پس از جنگ اوکراین و تیره شدن روابط آمریکا و اروپا با روسیه، نفش مسکو در مذاکرات احیای برجام هم تحت شعاع این جنگ قرار گرفت.
علاوه بر این به عقیده بسیاری از تحلیلگران، روسها نگرانند که احیای برجام و بازگشت نفت ایران به بازار جهانی، باعث کمرنگشدن اهمیت نفت روسیه شود.
با این وجود خطیبزاده همچنان از نقش روسیه در مذاکرات احیای برجام دفاع کرد و بدون اشاره به نام اولیانوف گفت: «نقش روسیه در مذاکرات وین ، نقشی سازنده بوده است اماا من در مورد توییتهای پراکنده افراد صحبت نمیکنم.»
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه این کشور، در جریان سفرش به اروپا با همتایان بریتانیایی، فرانسوی و آلمانی خود دیدار و درباره مذاکرات هستهای با ایران گفتوگو کرده است.
بلینکن روز یکشنبه ابتدا در برلین در نشستی با حضور آنالنا بربوک و لیز تراس، وزرای خارجه آلمان و بریتانیا، و همچنین فیلیپ اِررا، مذاکرهکننده ارشد فرانسه، گفتوگو کرد.
بنابر اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا، آنان علاوه بر تهاجم روسیه علیه اوکراین، درباره «مذاکرات در حال انجام با ایران و تلاشها برای دستیابی به توافقی برای بازگشت متقابل به اجرای کامل برجام» نیز گفتوگو کردند.
بلینکن ساعاتی بعد در پاریس نیز با ژانایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، دیدار و از جمله درباره «تلاشها برای تحقق بازگشت متقابل به اجرای کامل برجام» با او گفتوگو کرد.
مذاکرات احیای برجام از بیستم اسفند گذشته متوقف شده و پافشاری جمهوری اسلامی بر خروج نام سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی گفتوگوها را به بنبست کشانده است.
با این حال جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که گفته بود به عنوان «آخرین تیر در ترکش» معاونش را به تهران میفرستد، پس از بازگشت انریکه مورا از تهران گفت بنبست ادامه مذاکرات رفع شده «هرچند اختلافات یک شبه حل نمیشود».
از سوی دیگر، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز هفته گذشته برای چندمین بار هشدار داد جمهوری اسلامی همچنان از پاسخگویی شفاف درباره سایتهای مشکوک هستهای سر باز میزند.