تصاویر اختصاصی ایران اینترنشنال از سوئد و مقابل دادگاه حمید نوری نشان میدهد روی زمین بنری حاوی عکسهای اعدامشدگان دهه ۶۰ پهن شده است. نوری متهم به دست داشتن در این اعدامها و در حال محاکمه شدن در سوئد است.
در حالی که گزارشها حاکی از کمرنگتر شدن امیدواری کشورهای غربی برای رسیدن به توافق احیای برجام با ایران است، حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد مذاکرات متوقف نشده و «با تبادل پیامهای مکتوب بین ایران و آمریکا از طریق نماینده اتحادیه اروپا» در حال انجام است.
امیرعبداللهیان در گفتوگو با شبکه المسیره، در این باره افزود «لغو تحریمها در تمامی بخشها» و «ارائه ضمانتهای اقتصادی» در دستور کار جمهوری اسلامی برای این مذاکرات است.
او با اشاره به این که هدف جمهوری اسلامی در این مذاکرات «رسیدن به توافقی قوی و بادوام» است، ادامه داد: «به مذاکرات ادامه میدهیم و به محض این که به نقطه توافق برسیم، نماینده ما در مذاکرات در وین آخرین مراحل توافق را انجام خواهد داد.»
همچنین وزیر خارجه ایران خواستار «واقعبین» بودن طرف آمریکایی شد و گفت: «فکر میکنم طرف آمریکایی به خوبی به خطوط قرمز ایران واقف است».
این اظهارات امیرعبداللهیان در حالی است که هیچ جلسهای از مذاکرات وین برای احیای برجام از بیستم اسفند گذشته برگزار نشده و هنوز تاریخ جدیدی برای برگزاری دور بعدی مذاکرات نیز اعلام نشده است.
چند روز پیش، سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، از توقف طولانیمدت این مذاکرات انتقاد کرد و گفت جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و امیرعبداللهیان در گفتوگوی اخیر خود تاکید کردند که «طولانی شدن تنفس به نفع گفتوگوها نیست و مناسب است که هرچه زودتر این تنفس با یک دیدار حضوری تازه شود.»
اما نور نیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، نوشت که از سرگیری مذاکرات «تا زمانی که تغییری اساسی در ذهنیت طرف اروپایی و آمریکایی برای گرفتن تصمیم سیاسی» ایجاد نشود، «نمیتواند گرهگشای توقف مذاکرات باشد».
در هفتههای اخیر درخواست جمهوری اسلامی برای حذف نام سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی وزارت خارجه آمریکا، مانعی جدی بر سر راه این گفتوگوها گذاشت.
رویترز روز دوشنبه نوشت به نظر میرسد مانع درخواست تهران، به ویژه با توجه به مخالفت قانونگذاران آمریکایی برای حذف نام سپاه از فهرست گروههای تروریستی، همچنان باقی است.
این خبرگزاری همچنین به نقل از منابع آگاه و دیپلماتها اضافه کرد که در شرایط کنونی، مقامهای غربی تا حد زیادی امید خود را برای احیای توافق هستهای ایران از دست دادهاند.
سازمان گزارشگران بدون مرز با انتشار تازهترین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها،ایران را در میان ۱۸۰ کشور جهان، در رتبه ۱۷۸ قرار داد. رتبه ایران در ردهبندی سال گذشته، ۱۷۴ بود.
این سازمان که مقر آن در پاریس است، روز سهشنبه ۱۳ اردیبهشت ردهبندی جهانی خود از وضعیت آزادی رسانهها برای سال ۲۰۲۲ را منتشر کرد و در این ردهبندی جدید، فقط اریتره (۱۷۹) و کره شمالی (۱۸۰) وضعیت بدتری نسبت به ایران دارند.
گزارشگران بدون مرز در ردهبندی امسال خود، با هشدار نسبت به «دوران جدید قطببندی برای جهان و رسانهها»، تعداد بیسابقه ۲۸ کشور را در وضعیت «خیلی بد» از نظر آزادی رسانه فهرست کرده است.
بنا بر این ردهبندی، ایران همچنان یکی از بدترین کشورهای دنیا برای آزادی رسانه و یکی از سرکوبگرترین کشورها برای روزنامهنگاران است.
در توضیحات گزارشگران بدون مرز درباره ایران آمده است: «از آنجا که رسانههای کشور عمدتا توسط رژیم اسلامی مهار میشوند منبع اصلی خبرها و اطلاعات رسانههای مستقر در خارج از کشور هستند.»
به نوشته این سازمان، روزنامهنگاران و رسانههای مستقل در ایران پیدرپی با بازداشتهای خودسرانه و جریمههای سنگین اذیت و آزار میشوند و این احکام در محاکماتی غیرمنصفانه در دادگاههای انقلاب صادر میشوند.
گزارشگران بدون مرز به نقش علی خامنهای به عنوان «ولی فقیه» اشاره کرده که «معمولا رسانههای مستقل را متهم میکند که بازیچه قدرتهای خارجی هستند.»
این سازمان نوشت خامنهای «به عنوان رییس سیاسی، نظامی و قضایی کشور میتواند به بازداشت روزنامهنگاران دستور دهد و آنان را به حبسهای طولانی و حتی اعدام محکوم کند.»
همچنین از نظر «چارچوب حقوقی»، گزارشگران بدون مرز اضافه کرده که ماده ۲۴ قانون اساسی آزادی رسانهها را تضمین میکند ولی قانون رسانه مصوب ۱۹۸۶ (که در ۲۰۰۰ و ۲۰۰۹ بازنگری شد تا نشریات آنلاین را هم شامل شود) به مقامهای حکومتی اجازه میدهد مطمئن شوند روزنامهنگاران جمهوری اسلامی را به "مخاطره نمیاندازند"، به روحانیت و ولی فقیه "توهین" نمیکنند و "اطلاعات نادرست" پخش نمیکنند.
به نوشته این سازمان، در سالهای اخیر بسیاری از رسانههای ایران تعطیل شدهاند و نزدیک ۱۰۰ روزنامهنگار کار خود را از دست دادهاند. همچنین پرداختن به موضوعهای مرتبط با حقوق زنان و مذهب همچنان دردسرساز است.
سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده که از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی در ایران در بیش از چهل سال گذشته، حکومت ایران حداقل هزار روزنامهنگار و شهروندخبرنگار را بازداشت، زندانی، کشته، ناپدید یا اعدام کرده است.
به نوشته این سازمان، این سرکوب آزادی رسانهها به مرزهای ایران هم محدود نمیشود و روزنامهنگاران ایرانی که برای رسانههای جهانی هم کار میکنند قربانی آزارگری حکومت میشوند.
بیستمین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها که هر سال از سوی گزارشگران بدون مرز تهیه میشود، همچنین نشاندهنده افزایش قطبی شدن رسانهها در جهان است که به نوشته این سازمان، «این قطبی شدن رسانهها گسست در درون کشورها را ژرفتر کرده است و در سطح جهانی نیز هم منجر به گسست بیشتر میان کشورهای جهان شده است.»
جواد اوجی، وزیر نفت جمهوری اسلامی در سفری به ونزوئلا با نیکلاس مادورو، رییسجمهور این کشور و همچنین وزیر نفت آن دیدار کرد و به گفتوگو درباره تحریمهای نفتی دو کشور پرداخت.
تلویزیون دولتی ونزوئلا تصاویری از دیدار روز دوشنبه ۱۲ اردیبهشتماه وزیر نفت ایران با رییسجمهور ونزوئلا در کاراکاس را منتشر کرد.
مادورو نیز در صفحه توییترش ضمن تایید این دیدار آن را «سازنده» خواند و اشاره کرد موضوع دیدار تعمیق همکاری و «برادری» دو کشور در حوزه انرژی بوده است.
بلومبرگ در همین زمینه گزارش داده سفر اوجی با هدف بازدید از تاسیسات نفتی ونزوئلا و امضای قراردادهای نفتی بوده است.
این دیدار چند هفته پس از آن صورت میگیرد که هیاتی از آمریکا نیز همزمان با تشدید بحران انرژی در جهان به دلیل جنگ اوکراین، به ونزوئلا رفته بود.
بر اساس بیانیهای که وزارت نفت این کشور منتشر کرده، جواد اوجی پیش از دیدار با رییسجمهور ونزوئلا نیز با وزیر نفت این کشور دیدار داشته و درباره ایجاد مسیر و سازوکارهایی برای غلبه بر تحریمهای آمریکا و متحدانش گفتوگو کردهاند.
این دیدار و سفر در شرایطی است که پس از تعمیق روابط ایران و ونزوئلا در دوران تحریمهای آمریکا، اکنون مقامهای تهران میگویند میزان فروش نفت به دوران قبل از تحریمها بازگشته است.
جمهوری اسلامی در زمان تشدید تحریمهای آمریکا، در سال ۲۰۲۰ دو محموله سوخت و مشتقات نفتی را برای ونزوئلا ارسال کرده بود.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر هم بارها تاکید کردند در زمینه تحریمها در طرف ونزوئلا خواهند ایستاد.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون، در نشست خبری خود از پاسخ به سوالی درباره طرح نیروی قدس سپاه پاسداران برای ترور یک ژنرال ارشد آمریکایی در آلمان امتناع کرد اما گفت: ایران به حمایت خود از گروههای تروریستی ادامه میدهد و کارهای بسیار بدی را به بدترین روش انجام میدهد.
در جریان نشست خبری روز دوشنبه سخنگوی پنتاگون، یکی از خبرنگاران پرسید که موساد، سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائیل، گفته که طرح ایران برای ترور یک ژنرال ارتش آمریکا در آلمان را خنثی کرده است. نام این ژنرال آمریکا چیست و چه زمانی این اتفاق افتاده است»، اما سخنگوی پنتاگون از پاسخ به این سوال امتناع کرد و گفت: من در این مورد حرفی نمیزنم.
ایران اینترنشنال سه روز پیش در گزارشی اختصاصی اعلام کرد که نیروی قدس سپاه پاسداران با استفاده از قاچاقچیان مواد مخدر قصد ترور یک دیپلمات اسرائیلی در استانبول ترکیه، یک ژنرال آمریکایی در آلمان و یک روزنامهنگار در فرانسه را داشته است.
پس از آن بود که رسانههای اسرائیلی با اشاره به خبر اختصاصی ایران اینترنشنال درباره خنثی شدن طرح نیروی قدس سپاه پاسداران برای انجام سه ترور در اروپا، از قول منابع اسرائیل گزارش دادند که موساد این طرح را خنثی کرده است.
در نشست خبری روز دوشنبه سخنگوی پنتاگون، همچنین خبرنگاری با اشاره به اینکه ایران تاکید کرده که از طرحهای خود برای ترور مقامهای آمریکایی به انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی دست بر نمیدارد، گفت: موساد نیز گفته که توطئه ترور یک ژنرال آمریکایی را در آلمان خنثی کرده است.
این خبرنگار از سخنگوی پنتاگون پرسید که با وجود اقدامات تحریکآمیز ایران، چه تدابیری برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در خارج از آمریکا و در خاورمیانه، اجرا شده است.
جان کربی، سخنگوی پنتاگون، در پاسخ گفت: ما همیشه به حفاظت از نیروهای خود در خارج از کشور، به ویژه در خاورمیانه توجه داریم بر اساس هر تهدید امنیتی نحوه حفاظت از این نیروها را تغییر میدهیم.
سخنگوی پنتاگون در ادامه تاکید کرد که هیچ کسی در وزارت دفاع آمریکا از این واقعیت غافل نیست که ایران همچنان یک بازیگر بدخیم در منطقه است.
کربی افزود: ایران به حمایت خود از گروههای تروریستی ادامه میدهد. آنها همچنان توسعه برنامه موشکهای بالستیک خود را دنبال میکنند، به ایجاد آزار و مزاحمت برای کشتیرانی میپردازند و به وضوح تهدیدی در حوزه دریایی هستند و کارهای بسیار بدی را به بدترین روش در خاورمیانه انجام میدهند.
سخنگوی پنتاگون اضافه کرد که وزارت دفاع آمریکا بر عدم دسترسی ایران به سلاح هستهای تاکید دارد و در صورت دستیابی ایران به سلاح هستهای دیگر هیچ مشکلی در خاورمیانه به آسانی حل نمیشود.
کربی گفت: ما همچنان به حمایت خود از دیپلماتهایمان برای رسیدن به توافق جدیدی در مورد برنامه هستهای ایران ادامه میدهیم اما با این وجود، پنتاگون به حفاظت از منافع آمریکا و حفاظت از متحدان و شرکای خود در خاورمیانه متعهدیم. به همین دلیل است که ما هنوز در خاورمیانه حضوری قوی در زمین و دریا داریم.
کربی افزود: لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، خودش تجربه زیادی در خاورمیانه دارد و به همین دلیل بسیار دقیق این منطقه را زیر نظر دارد.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، در دورهای فرمانده نیروهای نظامی ایالات متحده در عراق بود و پس از آن از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶، به مدت سه سال نیز فرماندهی سنتکام، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، را بر عهده داشت که کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا و از جمله ایران در حوزه تحت مسئولیت آن قرار دارند.
سخنگوی پنتاگون در نشست خبری روز دوشنبه خود گفت که نمیخواهد درباره چگونگی مقابله با فعالیتهای بیثباتکننده متعدد ایران صحبت کند اما افزود که تهدیدات ناشی از این اقدامات ایران به طور مداوم تغییر میکند و نحوه حفاظت از نیروهای ایالات متحده در این منطقه نیز متناسب با تهدیدها تغییر شکل پیدا میکند.
آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، به اعضای کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان گفت که دولت جو بایدن مانع قرارداد هستهای ۱۰ میلیارد دلاری روسیه و ایران نمیشود و در صورت احیای توافق با ایران، همکاری هستهای تهران و مسکو را از کارزار تحریمهای مرتبط با جنگ اوکراین مستثنی خواهد کرد.
واشینگتن فری بیکن گزارش داد که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه ایالات متحده، در جریان شهادت هفته گذشته خود در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا برای اولین بار به طور رسمی تایید کرد که دولت بایدن مانع همکاری هستهای روسیه و ایران نخواهد شد.
بلینکن گفت اقداماتی که روسیه بر اساس توافق هستهای انجام میدهد، در صورت احیای این توافق، مغایر با تحریمهای اعمال شده علیه روسیه به دلیل اقداماتش در اوکراین نخواهد بود.
وزیر خارجه آمریکا این تصمیم دولت بایدن را در جریان طرح سوال دارل عیسی، عضو جمهوریخواه کنگره، بیان کرد.
دارل عیسی، عضو جمهوریخواه کنگره، از بلینکن خواست تا تضمین دهد که تحریمها علیه ایران و روسیه تا زمانی که مسکو به جنگ بیدلیل خود علیه اوکراین ادامه میدهد، پابرجا خواهند بود.
بلینکن به قانونگذاران آمریکایی گفت که در صورت به نتیجه رسیدن توافق هستهای با ایران، دولت جو بایدن قرارداد ۱۰ میلیارد دلاری همکاری هستهای میان ایران و روسیه را از تحریمهای اعمال شده علیه روسیه در ارتباط با حمله اوکراین مستثنی میکند.
وزیر خارجه آمریکا افزود که قرارداد ایران و روسیه در ارتباط با ساخت بخشهایی از زیرساختهای هستهای ایران توسط روسیه است.
واشینگتن فری بیکن در گزارش خود تاکید کرد که بلینکن گفته هرگونه تحریمی که به عنوان بخشی از توافق هستهای جدید با ایران برداشته شود، جدا از کارزار فعلی فشار و تحریم ایالات متحده علیه روسیه خواهد بود و قرارداد ۱۰ میلیارد دلاری همکاری هستهای بین تهران و مسکو نیز مجاز خواهد بود.
این در حالی است که مذاکرات وین بیستم اسفند ماه و پس از آن متوقف شد که طرفین از «بسیار نزدیک» بودن دستیابی به توافق جدید هستهای خبر میداند به دلیل آنچه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا «عوامل بیرونی» خواند، متوقف شد.
چند روز بعد مشخص شد که سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، شروط جدیدی برای احیای برجام، تعیین کرده و خواستار مستثنی شدن روابط ایران و روسیه از تحریمهای مرتبط با جنگ اوکراین شده است.
با این حال وزیر خارجه روسیه اندکی بعد از توقف مذاکرات وین در دیدار با حسین امیرعبداللهیان اعلام کرد که واشینگتن به صورت مکتوب به مسکو تضمین داده که تحریمهای جدید علیه روسیه به دلیل تهاجمش به اوکراین، مانع از همکاریهای مسکو و تهران در چارچوب توافق جدید با ایران نخواهد بود.
لاوروف گزارشها درباره نقش روسیه در به بنبست کشاندن مذاکرات وین را رد کرد و گفت مسکو از واشینگتن تضمین کتبی دریافت کرده که که تحریمهای مربوط به اوکراین، تاثیری بر گسترش همکاریهای مسکو و تهران پس از احیای برجام ندارد.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، پس از این سخنان لاوروف گفت که به روسیه اجازه نمیدهیم از توافق هستهای با ایران به عنوان دریچه دور زدن تحریمهای مرتبط با اوکراین استفاده کند اما روسیه را برای مشارکت در پروژههای هستهای ایران که بخشی از برجام است، تحریم نمیکنیم.
با این حال مقامهای دولت آمریکا تا پیش از سخنان جدید آنتونی بلینکن در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، جزییات تصمیم دولت بایدن برای جدا کردن همکاری ۱۰ میلیارد دلاری هستهای ایران و روسیه از سازوکار تحریمهای مرتبط با جنگ اوکراین را اعلام نکرده بودند.
در همین حال با گذشت بیش از دو ماه از توقف مذاکرات، و مطرح شدن موضوعاتی چون احتمال حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی، از سرگیری مذاکرات هستهای با ایران همچنان با ابهام مواجه است.