چند روز پس از انتشار گزارشها درباره درخواست ایران برای رفع تحریم سپاه پاسداران، حسین امیرعبداللهیان در گفتوگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «برخی مباحث که مرتبط با قهرمانان ملی ماست، قابل مذاکره نیست»
علی خامنهای پیشنهاد «کوتاه آمدن» در مقابل آمریکا در ازای رفع تحریمها را «خطای بزرگ» و «سادهلوحانه و ناشیانه» خواند و با توصیف وضعیت فعلی به عنوان «سنگینترین جنگ نرم تاریخ» بار دیگر خواستار «جهاد تبیین» شد و اقدام مجلس درباره آن را غلط خواند.
خامنهای روز پنجشنبه ۱۹ اسفند در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری تاکید کرد که «پیشرفت هستهای» و حضور در کشورهای منطقه به ایران قدرت میدهد و نباید از آن صرف نظر کرد.
رهبر جمهوری اسلامی کوتاه آمدن در مقابل آمریکا یا هر قدرت دیگر را برای مصون ماندن از تحریم «خطایی بزرگ و ضربه به قدرت سیاسی» دانست و پیشنهاد برای کاهش «قدرت دفاعی» را «سادهلوحانهتر و ناشیانه» خواند.
اظهارات رهبر جمهوری اسلامی همزمان با مذاکرات وین مطرح شده اما او اشاره مستقیمی به این مذاکرات نکرد.
خامنهای همچنین مواردی همچون «مزدور پروری، حرامخوارسازی، تهدید و تطمیع» را «روشهای مختلف دشمن» خواند.
او همچنین بار دیگر عبارت «جهاد تبیین» را تکرار کرد و افزود: «تخصیص بودجه سنگین برای جهاد تبیین کار غلطی است.»
مجلس شورای اسلامی چند روز پیش، ۱۵ اسفند، در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۱ و در تبصره ۶ این لایحه صد میلیارد تومان را به «مقابله با جنگ نرم و جهاد تبیین» به معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد اختصاص داد.
«جهاد تبیین» عبارتی است که خامنهای آذرماه امسال آن را به کار برد و پس از آن برنامهها و همایشها و طرحهای مختلفی زیر عنوان این عبارت برگزار و اجرا شد.
اظهارات روز پنجشنبه خامنهای در دیدار او با نمایندگان مجلس خبرگان رهبری ایراد شد. در سالهای گذشته روایات متعددی، از جمله از زبان اکبر هاشمی رفسنجانی، نقل شده است که بر اساس آنها، خامنهای به شدت مخالف کوچکترین نظارت این مجلس بر نهادهای زیر نظر خود شده است.
با این حال خامنهای در سخنان روز پنجشنبهاش از این مجلس خواست که «ضوابط دقیق قانونی» را در قبال رهبر فعلی و رهبر بعدی اعمال کند.
اتحادیه عرب ضمن انتقاد از حمایت جمهوری اسلامی از شبهنظامیان تروریستی در کشورهای عربی، بار دیگر ایران و حزبالله لبنان را متهم به دخالت در مراکش کرد.
نشست وزیران خارجه اتحادیه عرب روز چهارشنبه ۱۸ اسفند در قاهره برگزار شد و در این نشست از جمله بیانیه کمیته چهارجانبه اتحادیه عرب که ساعتی پیشتر صادر شده بود به تصویب اعضا رسید.
نشست کمیته چهارجانبه اتحادیه عرب، شامل عربستان سعودی، مصر، بحرین و امارات متحده عربی، روز چهارشنبه در قاهره به ریاست فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، برگزار شد.
در بیانیه این کمیته، مداخله ایران در کشورهای عربی محکوم شده و از جمهوری اسلامی خواسته شده که دست از حمایت تسلیحاتی از «شبه نظامیان تروریستی در برخی کشورهای عربی» بردارد.
در این بیانیه همچنین دخالت جمهوری اسلامی و متحدش، حزبالله لبنان، در امور داخلی مراکش و حمایت تسلیحاتی و آموزش گروههای جداییطلب در این کشور محکوم شده است.
مراکش در سال ۹۷ با متهم کردن جمهوری اسلامی به حمایت از گروه جداییطلب جبهه پولیساریو در این کشور، روابط خود با ایران را قطع کرد.
این بیانیه همچنین به استفاده شیعیان حوثی در یمن از پهپادها و موشکهای ایرانی برای حمله به عربستان سعودی و امارات متحده عربی اشاره کرده و این اقدامات را «تهدید جدی» برای امنیت و ثبات منطقه و در تضاد با قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل خوانده است.
در ماههای اخیر شماری از قانونگذاران آمریکایی و همچنین عربستان سعودی و امارات متحده عربی از کاخ سفید خواستهاند که شبهنظامیان حوثی را به دلیل حملات موشکی و پهپادی به خاک امارات و عربستان به فهرست گروههای تروریستی بازگرداند.
چندی پیش، چهار اسفند، وزارت خزانهداری آمریکا از تحریم اعضای یک شبکه بینالمللی خبر داد که با هدایت سپاه پاسداران، از جنگ حوثیها در یمن و حملات تهاجمی فزاینده به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی این کشور حمایت میکند.
وزیران خارجه اتحادیه عرب همچنین در بیانیه خود ضمن حمایت از تلاشهای بینالمللی برای عدم دستیابی ایران به سلاح اتمی تاکید کردند که جمهوری اسلامی باید به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت درباره برنامه موشکی خود متعهد باشد.
قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که تاییدکننده توافق برجام بود از ایران میخواهد که از توسعه موشکهای بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هستهای خودداری کند.
در ادامه اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی درباره مذاکرات احیای برجام در وین، خبرگزاری تسنیم از «سه یا چهار موضوع حل نشده» خبر داد و دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز آمریکا را متهم کرد و نوشت که مذاکرات وین هر ساعت پیچیدهتر میشود.
تسنیم روز پنجشنبه ۱۹ اسفند به نقل از «یک منبع آگاه» گزارش داد که «همچنان حداقل سه الی چهار مساله اصلی و فرعی» در مذاکرات وین باقی مانده و حل نشده است.
به نوشته تسنیم، طرف غربی باید اقدام لازم را «راجع به مساله تضمینها و به ویژه تحریمها» انجام دهد.
پیش از این نیز چند مقام دیگر جمهوری اسلامی مدعی شده بودند دستیابی به توافق در انتظار تصمیمات اساسی آمریکا است؛ در مقابل، آمریکا و اروپا چندین بار تاکید کردند که برای تصمیمگیری جمهوری اسلامی زمان زیادی باقی نمانده است.
علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آمریکا را متهم کرد که «ارادهای برای توافق قوی و قابل دفاع برای طرفین ندارد». او سه موضوع «شیوه مواجهه با پیشنهادات ایران»، «طرح پیشنهادات غیرقابل قبول» و «اصرار بر توافق سریع با طرح بهانههای واهی» را نشانههای این موضوع ذکر کرد.
شمخانی در توییت خود که روز پنجشنبه منتشر شد نوشت: «مذاکرات وین بدون اتخاذ تصمیم سیاسی توسط آمریکا هر ساعت پیچیدهتر از قبل میشود.»
در همین حال نور نیوز، وابسته به شورای عالی امنیت ملی، در توییتی با هشتگ «مذاکرات وین» نوشت که پرتاب ماهواره نور-۲ حاوی دو «پیام جدی» بود؛ ایران حاضر به مذاکره درباره موضوعات دفاعی، فضایی و سیاستهای منطقهای خود نیست، و هرگونه توافق احتمالی نباید برنامههای موشکی ایران را محدود کند.
نور نیوز اندکی پیشتر نیز آمریکا را متهم کرده بود که تلاش میکنند درخواست روسیه را به عنوان مانع شکلگیری توافق معرفی کنند.
در حالی که هفته گذشته برخی منابع از «بسیار نزدیک» بودن توافق هستهای با ایران خبر داده بودند، روز شنبه سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در اظهاراتی غیرمنتظره شرط و شروط جدیدی برای احیای برجام گذاشت.
خواسته جدید روسیه از زبان مقامهای دیگر این کشور نیز تکرار شد و روز چهارشنبه میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، با تاکید بر اینکه هنوز مذاکرات نهایی نشده، گفت در صورت نهایی شدن توافق باید روابط تجاری روسیه و ایران از تحریمهای اروپا و آمریکا مستثنی باشد.
روز چهارشنبه همچنین لوان جاگاریان، سفیر روسیه در تهران، هشدار داد: «میخواهیم برجام به نتیجه برسد اما منافع خودمان هم برایمان مهم است.»
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، دلیل انجام مذاکرات هستهای برای احیای برجام را اطمینان از لغو تحریمها خواند و گفت که کنترل فرمان صنعت هستهای ما در تهران است، نه وین.
اسلامی افزود: دلیل اینکه امروز مذاکرات در سطح دیپلماتیک صورت میگیرد، این است که ما مطمئن باشیم که بهانهها سلب شده و تحریمها در چارچوب برجام لغو میشود.
رییس سازمان انرژی اتمی ایران اضافه کرد که این تدبیر که «ما هم بازگشت از تعهدات را دنبال کنیم» موجب شد که آنها به میز مذاکره بازگردند.
اسلامی خاطرنشان کرد در نتیجه مذاکرات، باید راستیآزمایی ادعای آنها در حوزههای اجرایی کشور و حوزه اقتصادی، بانکی، پولی و تجارت اثبات شود و در پرتو آن، ما هم به تعهدات خود در برجام بازگردیم.
رییس سازمان انرژی اتمی ایران در همین حال گفت: ما خود را موظف و مکلف به اجرای سند راهبردی هستهای میدانیم، و کنترل فرمان صنعت هستهای ما در تهران و نه وین است.
او درباره اینکه در صورت توافق برای احیای برجام «غنیسازی ۶۰ درصدی اورانیوم قرار است در داخل کشور بماند، یا به خارج از کشور منتقل شود»، گفت: برجام، چارچوب اقدامات است و بر اساس برجام عمل خواهد شد.
اینکه این دستاورد چگونه مورد بهرهبرداری قرار گیرد، بستگی به نتایج مذاکرات دارد و تیم مذاکرهکننده که مسئولیت آن با وزارت خارجه است.
رییس سازمان انرژی اتمی ایران جدا شدن برخی دانشمندان هستهای از این سازمان را تایید کرد و گفت: اشخاصی بودند که جویای کار با یک وضعیت متفاوت بودند و از سازمان جدا شدند و رفتند. حال با هر انگیزه و نیتی بود تمایل داشتند به بخشهای دیگر بروند اما بحث «اخراج» دانشمندان هستهای، بحث انحرافی است.
محمد اسلامی درباره وضعیت امنیتی تاسیسات هستهای نطنز، گفت: در نطنز در حال حاضر انتصابات جدیدی صورت گرفته است و اشخاص جدیدی مشغول به کار شدهاند.
اینکه روند گذشته در مجتمع غنیسازی نطنز متاثر از نگاه مدیریتی خاصی بوده یا به لحاظ امنیتی علل و عوامل اتفاقاتی که در نطنز افتاده چه چیزی بوده، در جای خود قابل بحث و بررسی است.
رییس سازمان انرژی اتمی ایران درباره انفجارهای سایت نطنز نیز گفت: عوامل بروز آن حوادث شناسایی و دنبال شده و قبل از آغاز مسئولیت من در سازمان انرژی اتمی نیز این بحث مطرح بوده است.
گروهی از سناتورهای جمهوریخواه در یک نشست خبری از دولت جو بایدن به دلیل همکاری با روسیه در مذاکرات احیای برجام در شرایطی که روسیه به اوکراین حمله کرده انتقاد کردند و از او خواستند این روند را متوقف کند.
تد کروز در این نشست خبری گفت: «هر گاه توافق با ایران اعلام شود یک پیروزی بزرگ برای ولادیمیر پوتین خواهد بود.»
او افزود: در حالی که دولت بایدن به صورت از هم گسسته علیه مسکو تحریم اعلام میکند، روسیه میتواند در معاملات نفت و گاز، هستهای و تسلیحاتی با ایران به میلیاردها دلار پول دست یابد.
سناتور جیم ریش نیز در این نشست گفت که بایدن در حال معامله با روسیه است و باید این کار را متوقف کرده و نگذارد روسیه در گفتوگوهای احیای برجام از طرف آمریکا با ایران مذاکره کند.
سناتور جونی ارنست نیز در این نشست همکاری دولت بایدن با روسیه را در مذاکرات وین «دیوانهوار» خواند و گفت در حالی که روسیه با تانکهایش در اوکراین در حال کشتن انسانهای بیگناه است، دولت بایدن از روسیه برای مذاکره با یک دشمن دیگر، یعنی ایران، استفاده میکند.
سناتور جان باراسو نیز با انتقاد از همکاری دولت بایدن با روسیه در مذاکرات احیای برجام گفت: روسیه دارد از طرف آمریکا با ایران مذاکره میکند و در همین حال دارد به اوکراین نیز حمله میکند.
او تاکید کرد که دولت بایدن نباید اجازه دهد روسیه از طرف آمریکا با ایران مذاکره کند.
سناتور بیل هگرتی نیز از اینکه دولت بایدن برای حفظ تعادل بازار جهانی انرژی به جای همکاری با شرکتهای انرژی در آمریکا و افزایش تولید، در حال همکاری با کشورهای متخاصم است انتقاد کرد.
او گفت: «این دولت ترجیح میدهد به جای همکاری با تولیدکنندگان نفت در آمریکا، با قاتلان بینالمللی تعامل داشته باشد.»